Shloka 3

Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)

Devanagari script

भीष्म उवाच स्पृहयामि द्विजातिभ्यो येषां ब्रह्म परं धनम्‌ । येषां स्वप्रत्यय: स्वर्गस्तप: स्वाध्यायसाधनम्‌,भीष्मजीने कहा--युधिष्ठिर! जिनका ब्रह्म (वेद) ही परम धन है, आत्मज्ञान ही स्वर्ग है तथा वेदोंका स्वाध्याय करना ही श्रेष्ठ तप है, उन ब्राह्मणोंको मैं चाहता हूँ

Translation

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—യുധിഷ്ഠിരാ! ബ്രഹ്മം (വേദം) തന്നെയാണ് പരമധനം എന്നു കരുതുന്ന, ആത്മപ്രത്യയം തന്നെയാണ് സ്വർഗ്ഗം എന്നു അറിയുന്ന, വേദസ്വാധ്യായം തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠതപസ്സ് എന്നു ആചരിക്കുന്ന ആ ദ്വിജന്മാരെയാണു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.

Word by Word

भीष्मःBhishma

उवाचsaid

स्पृहयामिI long for / desire

द्विजातिभ्यःfor the twice-born (Brahmins etc.)

येषाम्of whom / whose

ब्रह्मBrahman; (here) the Veda/sacred knowledge

परम्supreme

धनम्wealth

येषाम्of whom / whose

स्वप्रत्ययःself-certainty / self-knowledge / inner conviction

स्वर्गःheaven

तपःausterity

स्वाध्यायसाधनम्having Vedic self-study as its means / consisting in self-study

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes