Shloka 34
Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)
तथानड्वाहं ब्राह्मुणेभ्य: प्रदाय दान्तं धुर्य बलवन्तं युवानम् । कुलानुजीव्यं वीर्यवन्तं बृहन्तं भुड्क्ते लोकान् सम्मितान् थेनुदस्य,“इसी प्रकार जो शिक्षा देकर काबूमें किये हुए, बोझ ढोनेमें समर्थ, बलवान, जवान, कृषक-समुदायकी जीविका चलानेयोग्य, पराक्रमी और विशाल डील-डौलवाले बैलका ब्राह्मणोंको दान देता है, वह दुधारू गायका दान करनेवालेके तुल्य ही उत्तम लोकोंका उपभोग करता है
tathānaḍvāhaṃ brāhmaṇebhyaḥ pradāya dāntaṃ dhuryaṃ balavantaṃ yuvānam | kulānujīvyaṃ vīryavantaṃ bṛhantaṃ bhuṅkte lokān sammitān tenudasya ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അതുപോലെ, ശിക്ഷണത്തോടെ വശീകരിക്കപ്പെട്ട, നുകത്തിൽ ചേർക്കാൻ യോഗ്യമായ, ബലവാനും യുവാവുമായ, കർഷകകുടുംബങ്ങളുടെ ഉപജീവനം താങ്ങാൻ ശേഷിയുള്ള, വീര്യവാനും വലുതായ ശരീരമുള്ളതുമായ കാളയെ ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, പാൽ തരുന്ന പശുവിനെ ദാനം ചെയ്തവനോടു തുല്യമായി ഉത്തമ ലോകങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that charity should be genuinely beneficial: donating a well-trained, strong, youthful draught bull that supports agrarian livelihood yields merit comparable to gifting a milch cow, because it sustains society and enables productive work.
In Bhishma’s discourse on dāna-dharma in the Anushasana Parva, he specifies the qualities of an ideal bull to be donated to Brahmins and states the spiritual reward—enjoyment of excellent realms—equal to that gained by donating a milk-giving cow.