Shloka 29
Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)
यमोअब्रवीद् विद्धि भोज्यास्त्वमेता ये दातार: साधवो गोरसानाम् | अन्ये लोका: शाश्वृता वीतशोकै: समाकीर्णा गोप्रदाने रतानाम्,“यमराजने कहा--“ब्रह्मन! तुम इन नदियोंको उन श्रेष्ठ पुरुषोंका भोजन समझो, जो गोरस दान करनेवाले हैं। जो गोदानमें तत्पर हैं, उन पुण्यात्माओंके लिये दूसरे भी सनातन लोक विद्यमान हैं, जिनमें दुःख-शोकसे रहित पुण्यात्मा भरे पड़े हैं
yamo 'bravīd viddhi bhojyās tvam etā ye dātāraḥ sādhavo gorasānām | anye lokāḥ śāśvatā vītaśokaiḥ samākīrṇā gopradāne ratānām ||
യമൻ പറഞ്ഞു—“ബ്രാഹ്മണാ! ഈ നദികൾ ഗോറസം (പശുവിന്റെ പാൽപദാർത്ഥങ്ങൾ) ദാനം ചെയ്യുന്ന സദ്ജനങ്ങളുടെ ആഹാരമാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക. ഗോപ്രദാനത്തിൽ രതരായവർക്ക് മറ്റും ശാശ്വത ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്—ശോകദുഃഖരഹിതം—പുണ്യാത്മാക്കളാൽ നിറഞ്ഞത്.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that generosity—especially giving cows or cow-products—has profound dharmic value and leads to sorrowless, enduring realms in the afterlife; charity is portrayed as a direct cause of spiritual well-being beyond death.
Within Bhīṣma’s discourse, Yama is quoted addressing a Brahmin, explaining that certain rivers/streams are to be understood as sustenance for virtuous donors of cow-produce, and that those devoted to cow-gifts attain eternal, grief-free worlds populated by the righteous.