Shloka 12
Go-apahāra (Cattle Theft), Go-dāna (Cow-Gift), and Suvarṇa-dakṣiṇā (Gold Fee): Karmic Consequence and Purificatory Merit
अपश्यत् परिमार्गश्ष तां गां परगृहे द्विज: । ममेयमिति चोवाच ब्राह्णो यस्य साभवत्,“कुछ दिनों बाद जब वह ब्राह्मण परदेशसे लौटा, तब अपनी गाय हढूँढ़ने लगा। ढूँढ़ते- ढूँढ़ते जब वह गाय उसे दूसरेके घर मिली, तब उस ब्राह्मणने, जिसकी वह गौ पहले थी, उस दूसरे ब्राह्मणसे कहा--'यह गाय तो मेरी है”
apaśyat parimārgamāṇaḥ tāṃ gāṃ paragṛhe dvijaḥ | mamaiyam iti covāca brāhmaṇo yasya sābhavat ||
കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ ബ്രാഹ്മണൻ മടങ്ങിവന്ന് തന്റെ പശുവിനെ അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അത് മറ്റൊരാളുടെ വീട്ടിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ആദ്യം അതിന്റെ ഉടമയായിരുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ആ മറ്റെ ബ്രാഹ്മണനോട്— “ഈ പശു എന്റേതാണ്” എന്നു പറഞ്ഞു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical conflict about rightful ownership and truthful claim: when one finds one’s property in another’s possession, dharma requires a clear assertion of truth (“this is mine”) while the situation calls for a righteous method of resolution rather than force or deceit.
A Brahmin returns from abroad, searches for his missing cow, discovers it in another person’s home, and formally claims it by telling the other Brahmin that the cow belongs to him.