Shloka 11
Gopradāna-phalasaṃprāpti: Nāciketa’s Vision of Vaivasvata’s Realms (गोप्रदानफलसम्प्राप्तिः — नाचिकेतोपाख्यानम्)
तस्माद् विशिष्टां गच्छन्ति प्राणदा इति नःश्रुतम् । अन्न वापि प्रभवति पानीयात् कुरुसत्तम । नीरजातेन हि विना न किंचित् सम्प्रवर्तते,कुरुश्रेष्ठ! अतः प्राणदान करनेवाले पुरुष श्रेष्ठ गतिको प्राप्त होते हैं--ऐसा हमने सुना है। किंतु अन्न भी जलसे ही पैदा होता है। जलराशिसे उत्पन्न हुए धान्यके बिना कुछ भी नहीं हो सकता
tasmād viśiṣṭāṁ gacchanti prāṇadā iti naḥ śrutam | annaṁ vāpi prabhavati pānīyāt kurusattama | nīrajātena hi vinā na kiñcit sampravartate kuruśreṣṭha |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—കുരുശ്രേഷ്ഠാ! അതുകൊണ്ട് പ്രാണദാനം ചെയ്യുന്നവർ വിശിഷ്ടഗതി പ്രാപിക്കുന്നു എന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അന്നവും ജലത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ജലജന്യമായ ധാന്യമില്ലാതെ ഒന്നും തന്നെ പ്രവൃത്തിയിലാകില്ല, കുരുസത്തമാ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Life-giving acts are supremely meritorious, and among life-supporting gifts, water is foundational because even food depends on water; without water-born grain, worldly activity cannot continue.
In Bhishma’s instruction to Yudhiṣṭhira on dharma and gifts, he explains why giving water (and thereby sustaining life and enabling food) is considered a particularly powerful form of merit leading to an excellent spiritual outcome.