Shloka 30
Pānīya-dāna and Anna-dāna: The Primacy of Life-Sustaining Gifts (पानीयदान-प्रशंसा / अन्नदान-प्रशंसा)
अन्नाद्धि प्रसव यान्ति रतिरन्नाद्धि भारत । धर्मार्थावन्नतो विद्धि रोगनाशं तथान्नत:
annād dhi prasavaṃ yānti ratir annād dhi bhārata | dharmārthāv annato viddhi roganāśaṃ tathā annataḥ ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭാരതാ! അന്നത്തിൽ നിന്നുതന്നെ സന്താനോത്പത്തി; അന്നത്തിൽ നിന്നുതന്നെ രതിയുടെ സിദ്ധി. ധർമ്മവും അർത്ഥവും അന്നത്തിലൂടെയാണെന്ന് അറിയുക; അന്നത്തിലൂടെയേ രോഗനാശവും സംഭവിക്കുന്നു.
नारद उवाच
Educational Q&A
Food (anna) is presented as the foundational support of human life: it enables procreation and marital pleasure, sustains the pursuit of dharma and artha, and promotes health by removing disease. The ethical implication is that ensuring nourishment is a primary duty and a basis for righteous living.
In Anuśāsana Parva’s instruction-focused discourse, Nārada addresses Yudhiṣṭhira (as “Bhārata”), emphasizing the practical and moral centrality of food as the root condition for family continuity, social order, prosperity, and bodily well-being.