Shloka 30
दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च
Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food
यथा धावति गौर्वत्सं स्रवन्ती वत्सला पय: । एवमेव महाभाग भूमिर्भवति भूमिदम्,महाभाग! जैसे बछड़ेके प्रति वात्सल्यभावसे भरी हुई गौ अपने थनोंसे दूध बहाती हुई उसे पिलानेके लिये दौड़ती है, उसी प्रकार यह पृथ्वी भूमिदान करनेवालेको सुख पहुँचानेके लिये दौड़ती है
yathā dhāvati gaur vatsaṁ sravantī vatsalā payaḥ | evam eva mahābhāga bhūmir bhavati bhūmidam ||
വാത്സല്യത്തോടെ നിറഞ്ഞ പശു പാൽ ഒഴുകിക്കൊണ്ട് കിടാവിനെ പാലൂട്ടാൻ ഓടുന്നതുപോലെ, മഹാഭാഗനേ, ഭൂമിദാനം ചെയ്യുന്നവന് ക്ഷേമം വരുത്താൻ ഈ ഭൂമിയും വേഗത്തിൽ എത്തുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that bhūmidāna (donating land) is uniquely nourishing and beneficial: the Earth herself ‘runs’ to reward the donor, just as a mother-cow instinctively rushes to feed her calf. The simile frames charity as a living moral economy—generosity invites immediate, sustaining welfare.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and gifts. Here he uses a vivid pastoral image—cow and calf—to describe how the Earth responds to one who gives land, emphasizing the swift, affectionate return of auspicious results to the donor.