Shloka 6
Bhūmi-dānasya Māhātmya
The Pre-eminence of Land-Gift
Devanagari script
धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिण: । तडागसुकृतं देशे क्षेत्रमेक॑ महाश्रयम्,मनीषी पुरुष कहते हैं कि देश या गाँवमें एक तालाबका निर्माण धर्म, अर्थ और काम तीनोंका फल देनेवाला है तथा पोखरेसे सुशोभित होनेवाला स्थान समस्त प्राणियोंके लिये एक महान् आश्रय है
Translation
മനീഷികൾ പറയുന്നു—ദേശത്തോ ഗ്രാമത്തിലോ ഒരു കുളം സത്കർമ്മമായി പണിയുന്നത് ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം—ഈ മൂന്നിന്റെയും ഫലം നൽകുന്നു; കുളത്താൽ ശോഭിക്കുന്ന ആ സ്ഥലം സർവ്വപ്രാണികൾക്കും മഹാശ്രയമാകുന്നു।
Word by Word
धर्मस्यof dharma (righteousness)
धर्मस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Singular
अर्थस्यof artha (wealth/benefit)
अर्थस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Genitive, Singular
कामस्यof kāma (desire/pleasure)
कामस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Genitive, Singular
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
आहुःthey say
आहुः:
Karta
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural
मनीषिणःthe wise (sages)
मनीषिणः:
Karta
TypeNoun
Rootमनीषिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तडागa pond/tank
तडाग:
Karta
TypeNoun
Rootतडाग
FormNeuter, Nominative, Singular
सुकृतम्well-made (constructed well)
सुकृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-कृत
FormNeuter, Nominative, Singular
देशेin a region/place
देशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेश
FormMasculine, Locative, Singular
क्षेत्रम्a tract/field; place
क्षेत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
एकम्one/single
एकम्:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormNeuter, Nominative, Singular
महाश्रयम्a great refuge/support
महाश्रयम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाश्रय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes