Dāna-Śreṣṭhatā: Abhaya, Anugraha, and the Ethics of Honoring the Worthy (दानश्रेष्ठता: अभय-अनुग्रह-विप्रपूजा)
मुनिपुंगव! इक्कीस दिनोंतक एक करवटसे सोते रहना
Kuśika uvāca: Munipuṅgava! ekaviṁśati-dināni eka-karvaṭena śete, tata utthāya kiñcid apy anuktvā bahiḥ prayāti, sahasā antarhitaḥ bhavati, punaḥ darśanaṁ dadāti; punaḥ ekaviṁśati-dināni dvitīya-karvaṭena śete; utthāya tailābhyangaṁ kārayati; abhyaktaḥ san prayāti; punaḥ mama mahale nānā-vidhāni bhojanāni saṁgṛhya teṣu agniṁ dīpayitvā sarvaṁ dahati; tataḥ sahasā rathena ārūḍhaḥ nagara-paryaṭanaṁ karoti, dhanaṁ vikirati, divya-vanasya darśanaṁ kārayati; tatra bahūni suvarṇa-mayāni prāsādāni prādur-bhāvayati, maṇi-pravāla-pāda-pīṭhāni śayyāsanāni darśayati, ante ca sarvaṁ punar adṛśyaṁ karoti. Mahā-mune! etat sarvaṁ kṛtyaṁ tava yathārtha-kāraṇaṁ śrotum icchāmi. Bhṛgu-kula-ratna! etad vicārayataḥ mama atīva mohaḥ jāyate. Na caivātrādhigacchāmi sarvasyāsya viniścayam; etad icchāmi kārtsnyena satyaṁ śrotuṁ tapodhana.
കുശികൻ പറഞ്ഞു—“മുനിപുങ്ഗവനേ! നിങ്ങൾ ഇരുപത്തൊന്ന് ദിവസം ഒരുവശം കിടക്കുന്നു; പിന്നെ എഴുന്നേറ്റ് ഒരു വാക്കും പറയാതെ പുറത്തേക്ക് പോകുന്നു, പെട്ടെന്ന് അപ്രത്യക്ഷനാകുന്നു, പിന്നെ വീണ്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. വീണ്ടും ഇരുപത്തൊന്ന് ദിവസം മറ്റെവശം കിടക്കുന്നു; എഴുന്നേറ്റ് എണ്ണയഭ്യംഗം ചെയ്യിക്കുന്നു, അഭ്യംഗം കഴിഞ്ഞാൽ പുറപ്പെടുന്നു. പിന്നെ എന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ വന്ന് പലവിധ ഭക്ഷണങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അതിൽ തീ കൊളുത്തി കത്തിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പെട്ടെന്ന് രഥം കയറി നഗരത്തിന് പുറത്തേക്ക് സഞ്ചരിച്ച് ധനം വിതറുന്നു, ദിവ്യവനം കാണിക്കുന്നു; അവിടെ അനേകം സ്വർണമയ മന്ദിരങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തുന്നു; രത്നവും പവിഴവും പതിച്ച കാലുകളുള്ള ശയ്യകൾ കാണിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ എല്ലാം വീണ്ടും അദൃശ്യമാക്കുന്നു. മഹാമുനേ! നിങ്ങളുടെ ഈ പ്രവർത്തികളുടെ യഥാർത്ഥ കാരണം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഭൃഗുകുലരത്നമേ! ഇതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ തന്നെ എനിക്ക് അത്യന്തം മോഹം പിടിപെടുന്നു. എല്ലാം ആലോചിച്ചിട്ടും ഞാൻ ഒരു നിശ്ചയത്തിലും എത്തുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട്, തപോധനേ, സമ്പൂർണ്ണ സത്യം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു।”
कुशिक उवाच
The verse foregrounds disciplined inquiry into extraordinary phenomena: Kuśika refuses to settle for speculation and asks for the complete, truthful cause. Ethically, it models humility before the unknown and the dharmic impulse to seek clarity rather than be ruled by moha (bewilderment).
Kuśika recounts a sage’s puzzling sequence of actions—long periods of lying on one side, sudden silent departures, vanishing and reappearing, oil massage, burning gathered foods, touring by chariot while giving away wealth, revealing a marvelous forest with golden mansions and jeweled couches, and then making it all disappear—and asks the sage to explain the real reason behind these acts.