Shloka 11
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
वाणीवादान् शुकांश्वैव सारिकान् भृंगराजकान् | कोकिलान् शतपपत्रांक्ष सकोयष्टिककुक्कुभान्,समन््ततः प्रमुदितान् ददर्श सुमनोहरान् । राजाने देखा, मनुष्योंकी-सी वाणी बोलनेवाले तोते और सारिकाएँ चहक रही हैं। भृंगराज, कोयल, शतपत्र, कोयष्टि, कुक्कुभ, मोर, मुर्गे, दात्यूह, जीवजीवक, चकोर, वानर, हंस, सारस और चक्रवाक आदि मनोहर पशु-पक्षी चारों ओर सानन्द विचर रहे हैं
bhīṣma uvāca | vāṇīvādān śukāṁś caiva sārikān bhṛṅgarājakān | kokilān śatapatrākṣān sakoyaṣṭikakukku bhān | samantataḥ pramuditān dadarśa sumanoharān ||
രാജാവ് ചുറ്റുമെങ്ങും മനോഹരമായ ദൃശ്യം കണ്ടു—മനുഷ്യവാണിപോലെ സംസാരിക്കുന്ന ശുകങ്ങളും സാരികകളും, ഭൃംഗരാജം, കോകിലങ്ങൾ, ശതപത്രം, കോയഷ്ടി, കുക്കുഭം മുതലായവ; എല്ലാം ആനന്ദത്തോടെ എല്ലാടവും വിഹരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse uses auspicious, harmonious nature imagery—birds joyfully moving and even seeming to speak like humans—to suggest the presence or fruits of order and well-being. In the Anuśāsana context, such harmony functions as a sign of a properly sustained dharmic environment and good governance.
Bhishma describes a scene being observed: many kinds of pleasing birds (parrots, mynas, cuckoos, and others) are seen all around, delighted and moving about. The description sets an atmosphere of charm and auspiciousness within the ongoing discourse.