Shloka 14
Cyavana Explains His Tests; Kuśika Seeks Brāhmaṇya for His Line (च्यवन–कुशिक संवादः)
इतना कहकर राजा कुशिकने महामुनि च्यवनको बैठनेके लिये आसन दिया और स्वयं अपनी पत्नीके साथ उस स्थानपर आये, जहाँ वे मुनि विराजमान थे ।। प्रगृह्य राजा भृंगारं पाद्यमस्मै न्यवेदयत् | कारयामास सर्वाक्ष क्रियास्तस्य महात्मन:,राजाने स्वयं गड्ढआ हाथमें लेकर मुनिको पैर धोनेके लिये जल निवेदन किया। इसके बाद उन महात्माको अर्घ्य आदि देनेकी सम्पूर्ण क्रियाएँ पूर्ण करायीं
pragṛhya rājā bhṛṅgāraṃ pādyam asmai nyavedayat | kārayāmāsa sarvākṣa kriyās tasya mahātmanaḥ ||
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവ് കുശികൻ മഹാമുനി ച്യവനന് ഇരിക്കുവാൻ ആസനം നൽകി; താനും ഭാര്യയുമൊത്ത് മുനി വിരാജിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ചെന്നു. തുടർന്ന് രാജാവ് ഭൃംഗാരം കൈയിൽ എടുത്ത് സ്വയം മുനിയുടെ പാദപ്രക്ഷാലനത്തിനായി പാദ്യജലം സമർപ്പിച്ചു; പിന്നെ അർഘ്യാദി അതിഥിസത്കാരത്തിന്റെ എല്ലാ വിധികളും ആ മഹാത്മാവിനായി യഥാവിധി പൂർത്തിയാക്കി।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches atithi-dharma: a ruler should personally honor a worthy guest—especially a sage—through humble service (offering pādya) and by ensuring the full set of customary rites (like arghya) are properly completed.
The king takes a ritual water-vessel and offers foot-washing water to the visiting sage, then arranges for all remaining hospitality rites to be carried out, demonstrating reverence and correct conduct toward an honored ascetic.