Shloka 17

च्यवन-कुशिक-संवादः

Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions

Devanagari script

अन्यत्र क्षेत्रज: पुत्रो लक्ष्यते भरतर्षभ । न हाात्मा शक्‍्यते हन्तुं दृष्टान्तोपगतो हासौ,भरतश्रेष्ठ! दूसरेके क्षेत्रमें उत्पन्न हुआ पुत्र विभिन्न लक्षणोंसे लक्षित हो जाता है कि किसका पुत्र है। कोई भी अपनी असलियतको छिपा नहीं सकता, वह स्वतः प्रत्यक्ष हो जाती है

Translation

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! മറ്റൊരാളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ജനിച്ച പുത്രൻ വിവിധ ലക്ഷണങ്ങളാൽ ആരുടെ പുത്രനാണെന്ന് തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു. ആരും തന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം മറയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല; അത് സ്വയം വെളിപ്പെടുന്നു.

Word by Word

अन्यत्रelsewhere; in another place (i.e., in another's field/womb)

क्षेत्रजःa son born in (another's) field/womb

पुत्रःson

लक्ष्यतेis recognized/marked

भरतर्षभO bull among the Bharatas

नnot

हिindeed; for

आत्माone's own nature/true self

शक्यतेis able; can be

हन्तुम्to kill/destroy (i.e., to suppress)

दृष्टान्तोपगतःhaving become evident/manifest (as an example/instance)

हिindeed

असौthat (person/thing)

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes