Shloka 253
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
कारावरो निषाद्यां तु चर्मकार: प्रसूयते । इस प्रकार ये तीन नीच जातिके मनुष्य आयोगवीकी संतानें हैं। निघाद जातिकी स्त्रीका यदि वैदेहक जातिके पुरुषसे संसर्ग हो तो क्षुद्र
kārāvaro niṣādyāṃ tu carmakāraḥ prasūyate |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—നിഷാദീ സ്ത്രീയിൽ നിന്ന് ‘കാരാവരൻ’ ജനിക്കുന്നു; ‘ചർമകാരൻ’ (തോൽപ്പണി ചെയ്യുന്നവൻ)യും പ്രസവിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. ഈ ഭാഗത്ത് അദ്ദേഹം ജനനവും ഉപജീവനവൃത്തിയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പരമ്പരാഗത വർണ–ജാതി വർഗ്ഗീകരണം വിവരിക്കുന്നു—ചില സംകീർണ്ണബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗ്രാമത്തിന് പുറത്തു താമസിച്ച് വേട്ടയിലൂടെയോ മരിച്ച മൃഗങ്ങളുടെ തോൽപ്പണിയിലൂടെയോ ജീവിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന്; അതിനാലാണ് ‘ചർമകാരൻ’ എന്ന നാമം പ്രസിദ്ധമായത്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse is part of Bhishma’s instructional catalog of traditional social classifications, linking birth (especially mixed unions) with named communities and customary occupations. It reflects a prescriptive social taxonomy rather than a universal ethical ideal, and it is presented as an explanatory scheme for social roles and livelihoods.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and social regulations. Here he continues a section describing the origins and occupations of various groups said to arise from particular unions, mentioning Kārāvara and Carmakāra in connection with a Niṣādī.