Shloka 24
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
स्त्रीणां तु पतिदायाद्यमुपभोगफल स्मृतम् | नापहारं स्त्रिय: कुर्यु: पतिवित्तात् कथंचन
strīṇāṃ tu patidāyādyam upabhogaphalaṃ smṛtam | nāpahāraṃ striyaḥ kuryuḥ pativittāt kathaṃcana ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവിന്റെ ധനത്തിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന പങ്കിന്റെ ഫലം പ്രധാനമായും ഭോഗവും ഉപയോഗവും തന്നെയെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭർത്താവിന്റെ ധനത്തിൽ നിന്നുള്ള അവരുടെ അവകാശം എങ്ങനെയും അപഹരിക്കരുത്. ‘സ്ത്രീധനം’ ആയി നൽകിയതു പുത്രാദി അവകാശികൾ ഒരിക്കലും എടുത്തുകൂടാ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse affirms that a woman’s entitlement connected with her husband’s wealth is meant for her use and enjoyment, and it should not be confiscated; her allotted property (including what is given to her as her own) is not to be taken by heirs such as sons.
In the Anushasana Parva’s dharma-instruction setting, Bhishma is laying down normative guidance on household ethics and inheritance—specifically, protecting a woman’s rightful share and preventing deprivation of her husband-derived property and her own allotted wealth.