Shloka 8
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
असदेव हि धर्मस्य प्रदानं धर्म आसुर: । नानुशुश्रुम जात्वेतामिमां पूर्वेषु कर्मसु,स्त्रियाँ सदा पिता, पति या पुत्रोंके संरक्षणमें ही रहती हैं, स्वतंत्र नहीं होतीं। यह पुरातन धर्म है। इस धर्मका खण्डन करना असत् कर्म या आसुर धर्म है। पूर्वकालके बड़े-बूढ़ोंमें विवाहके अवसरोंपर कभी इस आसुरी पद्धतिका अपनाया जाना हमने नहीं सुना है
Bhīṣma uvāca: asad eva hi dharmasya pradānaṃ dharma āsuraḥ | nānuśuśruma jātvetām imāṃ pūrveṣu karmasu | striyaḥ sadā pitā pati vā putrāṇāṃ rakṣaṇeṣuiva tiṣṭhanti, na svatantrā bhavanti | eṣa purātano dharmaḥ | asya dharmasya khaṇḍanaṃ asat-karma vā āsura-dharmaḥ | pūrvakāle vṛddhaiḥ vivāha-kāle kadācit asyā āsuryāḥ paddhateḥ ācaritaṃ na śrutam iti |
സ്വന്തമല്ലാത്തതു ദാനം ചെയ്യുന്നത് തീർച്ചയായും അധർമ്മം തന്നെയാണ്—അത് ‘ആസുര ധർമ്മം’. പൂർവകാലത്തിലെ മുതിർന്നവരുടെ കർമങ്ങളിൽ ഈ രീതിയൊരിക്കലും പാലിച്ചതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടില്ല. പ്രാചീനക്രമത്തിൽ സ്ത്രീ എപ്പോഴും പിതാവിന്റെയോ ഭർത്താവിന്റെയോ പുത്രന്മാരുടെയോ സംരക്ഷണത്തിലാണ്; അവളെ സ്വതന്ത്രയെന്നു കണക്കാക്കുന്നില്ല. ഈ ക്രമം ലംഘിക്കുന്നത് അസത്കർമ്മം—ആസുര ധർമ്മം; വിവാഹസമയത്ത് ഇത്തരമൊരു ആസുര രീതിയെ മുതിർന്നവർ സ്വീകരിച്ചതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടില്ല.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames ‘dharma’ as grounded in legitimate authority and inherited tradition: giving away what is not rightfully one’s to give is condemned as ‘asuric dharma,’ and violating established norms is treated as unethical rather than righteous.
In his instruction on conduct (dharma), Bhishma rejects a certain marriage-related practice as illegitimate and contrary to ancestral precedent, appealing to what the elders of earlier times are said to have practiced and transmitted.