Shloka 29
Vivāha-dharma: Kanyā-pradāna, Śulka, and Pāṇigrahaṇa-niṣṭhā (अनुशासन पर्व, अध्याय ४४)
Devanagari script
आगते<थ गुरौ राजन् विपुल: प्रियकर्मकृत् रक्षितां गुरवे भार्या न्यवेदयदनिन्दिताम्,राजन! गुरुके आनेपर उनका प्रिय कार्य करनेवाले विपुलने अपने द्वारा सुरक्षित हुई उनकी सती-साध्वी भार्या रुचिको उन्हें सौंप दिया
Transliteration
āgate 'tha gurau rājan vipulaḥ priyakarmakṛt | rakṣitāṃ gurave bhāryāṃ nyavedayad aninditām ||
Translation
രാജാവേ! ഗുരു മടങ്ങിവന്നപ്പോൾ, പ്രിയവും യഥോചിതവും ആയ കര്മ്മങ്ങളിൽ തത്സ്ഥനായ വിപുലൻ, താൻ വിശ്വസ്തമായി സംരക്ഷിച്ച കുറ്റമറ്റ ഗുരുപത്നിയെ ഗുരുവിന് സമർപ്പിച്ചു.
Word by Word
आगतेwhen (he) had come
आगते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootआ-गम्
Formक्त, Masculine, Locative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
गुरौin/at the teacher (guru)
गुरौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
विपुलःVipula (name)
विपुलः:
Karta
TypeNoun
Rootविपुल
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रियकर्मकृत्one who does what is pleasing (to him)
प्रियकर्मकृत्:
TypeAdjective
Rootप्रियकर्मकृत्
FormMasculine, Nominative, Singular, कृत् (agent-noun)
रक्षिताम्protected/guarded
रक्षिताम्:
Karma
TypeVerb
Rootरक्ष्
Formक्त, Feminine, Accusative, Singular
गुरवेto the guru
गुरवे:
Sampradana
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Dative, Singular
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Accusative, Singular
न्यवेदयत्he presented/handed over; he informed
न्यवेदयत्:
TypeVerb
Rootनि-अवेदय्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
अनिन्दिताम्blameless; irreproachable
अनिन्दिताम्:
TypeAdjective
Rootअनिन्दित
FormFeminine, Accusative, Singular, क्त
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaV
VipulaG
Guru (teacher)G
Guru's wifeVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes