Shloka 31
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
बृहत् शरीरश्न पुनश्वलीरवासा: पुन: कृश: । गौरं श्यामं च कृष्णं च वर्ण विकुरुते पुन:
bṛhat śarīraś ca punaś cīrāvāsaḥ punaḥ kṛśaḥ | gauraṃ śyāmaṃ ca kṛṣṇaṃ ca varṇaṃ vikurute punaḥ ||
ചിലപ്പോൾ അവൻ വലുതും ദൃഢവുമായ ശരീരം ധരിക്കുന്നു; ചിലപ്പോൾ ക്ഷീണിച്ച് കീറവസ്ത്രം പൊതിഞ്ഞവനായി തോന്നുന്നു. വീണ്ടും വീണ്ടും അവൻ വർണ്ണം മാറ്റുന്നു—ഇപ്പോൾ ഗൗരൻ, ഇപ്പോൾ ശ്യാമൻ, ഇപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the instability of outward form—body, clothing, and complexion can change repeatedly—encouraging discernment that ethical worth and dharma are not to be judged by external appearance.
Bhīṣma describes a figure whose appearance keeps shifting: sometimes strong and well-built, sometimes frail and rag-clad, and whose complexion alternates between fair, dark, and black—emphasizing a recurring transformation.