Shloka 75
मातङ्ग–शक्रसंवादः
Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities
Devanagari script
मात्रा पित्रा सुतैदरिर्विमुक्तस्य धनेन वा । न भवेद्धि तथा दुःख यथा गड़ावियोगजम्,(गंगाजीमें भक्ति रखनेवाले पुरुषको) माता, पिता, पुत्र, स्त्री और धनका वियोग होनेपर भी उतना दुःख नहीं होता, जितना गंगाके बिछोहसे होता है
Transliteration
mātṛā pitrā sutair dārair vimuktasya dhanena vā | na bhaved dhi tathā duḥkhaṃ yathā gaṅgā-viyogajam ||
Translation
(ഗംഗാഭക്തന്) മാതാവ്, പിതാവ്, പുത്രന്മാർ, ഭാര്യ, ധനം—ഇവയുമായി വേർപാട് വന്നാലും അത്ര ദുഃഖമുണ്ടാകില്ല; ഗംഗയോടുള്ള വേർപാടിൽ നിന്നുള്ള ദുഃഖം അതിലേറെ ആകുന്നു.
Word by Word
मात्राby (one's) mother
मात्रा:
Karana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Instrumental, Singular
पित्राby (one's) father
पित्रा:
Karana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुतैःby sons
सुतैः:
Karana
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Instrumental, Plural
दारैःby wife/wives
दारैः:
Karana
TypeNoun
Rootदार
FormMasculine, Instrumental, Plural
विमुक्तस्यof one separated/released (from)
विमुक्तस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविमुक्त
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
धनेनby wealth
धनेन:
Karana
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Instrumental, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
भवेत्would be / would occur
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तथाso, thus
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
दुःखम्sorrow, pain
दुःखम्:
Karta
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative, Singular
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
गङ्गा-वियोग-जम्born of separation from the Ganga
गङ्गा-वियोग-जम्:
Karta
TypeAdjective
Rootगङ्गावियोगज
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
सिद्ध उवाच
Characters & Entities
S
SiddhaG
GaṅgāM
motherF
fatherS
sonsW
wifeW
wealthVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes