Shloka 66
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
सूचका: सेतुभेत्तार: परवृत््युपजीवका: । अकृच्ञाश्च मित्राणां ते वै निरयगामिन:
bhīṣma uvāca | sūcakāḥ setubhettāraḥ paravṛttyupajīvakāḥ | akṛjñāś ca mitrāṇāṃ te vai nirayagāminaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ചാരന്മാരായി ചാടിപ്പറയുന്നവരും, ധർമ്മ-കുല-സമൂഹത്തിന്റെ സംരക്ഷകപരിധികൾ തകർക്കുന്നവരും, മറ്റുള്ളവരുടെ ഉപജീവനത്തിൽ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവരും, സുഹൃത്തുകളുടെ ഉപകാരം മറക്കുന്ന കൃതഘ്നരുമായവർ—അവർ തീർച്ചയായും നരകഗാമികൾ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that betrayal through informing/tale-bearing, breaking dharmic and social boundaries, exploiting others’ livelihoods, and ingratitude toward friends are serious moral offenses that lead to grave karmic consequences (symbolized as going to niraya/hell).
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and proper conduct. Here he lists specific harmful character-types—informers, boundary-breakers, exploiters, and the ungrateful—and states their dire fate to warn against such behavior.