Shloka 60
गुर्वर्थमभयार्थ वा वर्जयित्वा युधिष्ठिर । येडनृतं कथयन्ति सम ते वै निरयगामिन:
gurvartham abhayārthaṃ vā varjayitvā yudhiṣṭhira | ye 'nṛtaṃ kathayanti samā te vai nirayagāminaḥ ||
യുധിഷ്ഠിരാ! ഗുരുവിന്റെ ഹിതത്തിനായോ മറ്റൊരാളെ ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാനായോ പറയുന്ന അസത്യത്തെ ഒഴിച്ചാൽ, മറ്റു സാഹചര്യങ്ങളിൽ കള്ളം പറയുന്നവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികളാകുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Truthfulness is the norm in dharma, and falsehood generally leads to grave moral consequence; however, Bhīṣma acknowledges narrow exceptions—speaking untruth to benefit the guru or to protect someone from fear—while condemning other lies as hell-leading.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on righteous conduct. Here he addresses the ethics of speech, distinguishing rare protective or duty-based exceptions from ordinary deceit, and warns of the karmic result of habitual or self-serving lying.