Shloka 29
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
अधिकारे यदनृतं यच्च राजसु पैशुनम् । गुरोश्वालीककरणं तुल्य॑ तद् ब्रह्म॒हत्यया,न्यायका अधिकार पाकर झूठा फैसला देना अथवा न्यायालयमें जाकर झूठ बोलना, राजाओंके पास किसीकी चुगली करना और गुरुके साथ कपटपूर्ण बर्ताव करना--ये तीन ब्रह्महत्याके समान पाप हैं
Bhīṣma uvāca — adhikāre yad anṛtaṃ yac ca rājasu paiśunam | guroś cālīka-karaṇaṃ tulyaṃ tad brahma-hatyayā ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഔദ്യോഗിക കര്ത്തവ്യത്തില്, പ്രത്യേകിച്ച് ന്യായവിധിയില്, അസത്യം പറയുക; രാജാക്കന്മാരുടെ മുമ്പില് പൈശുന്യം/ചാടി പറയുക; ഗുരുവിനോടു കപടമായി പെരുമാറുക—ഈ മൂന്നും ബ്രഹ്മഹത്യയ്ക്ക് തുല്യമായ പാപങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that three acts—lying in one’s official/judicial capacity, slandering others before rulers, and deceiving one’s teacher—are so destructive to social and moral order that they are deemed equal in gravity to brahma-hatyā (a great sin).
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues his ethical counsel by listing specific behaviors that constitute the most serious moral transgressions, emphasizing integrity in governance, speech, and the guru-disciple relationship.