Shloka 24
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
युधिछिर उवाच कि परं ब्रह्मचर्य च कि परं धर्मलक्षणम् | किं च श्रेष्ठतमं शौचं तन्मे ब्रूहि पितामह,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! उत्तम ब्रह्मचर्य क्या है? धर्मका सबसे श्रेष्ठ लक्षण क्या है? तथा सर्वोत्तम पवित्रता किसे कहते हैं? यह मुझे बताइये
Yudhiṣṭhira uvāca: kiṁ paraṁ brahmacaryaṁ ca kiṁ paraṁ dharmalakṣaṇam | kiṁ ca śreṣṭhatamaṁ śaucaṁ tan me brūhi pitāmaha ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു— പിതാമഹാ, പരമ ബ്രഹ്മചര്യം ഏത്? ധർമ്മത്തെ അറിയിക്കുന്ന പരമ ലക്ഷണം ഏത്? ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ശൗചം (ശുദ്ധി) ഏത്? എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുക।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a classical ethical inquiry: Yudhiṣṭhira seeks clear standards for the highest self-restraint (brahmacarya), the defining sign of dharma, and the greatest purity (śauca). It sets up Bhīṣma’s instruction by prioritizing inner discipline and moral criteria over mere external observance.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Yudhiṣṭhira respectfully addresses Bhīṣma as “Pitāmaha” and asks him to define the सर्वोच्च (param) forms of brahmacarya, dharma’s hallmark, and śauca, initiating a didactic exchange on conduct and values.