Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

गणकर्ता गणपतिर्दिग्वासा: काम एव च | मन्त्रवित्‌ परमो मन्त्र: सर्वभावकरो हर:,९९ गणकर्ता--अपने पार्षदगणोंका संघटन करनेवाले, १०० गणपति:-- प्रमथगणोंके स्वामी, १०१ दिग्वासा:--दिगम्बर, १०२ काम:--कमनीय, १०३ मन्त्रवित्‌ --मन्त्रवेत्ता, १०४ परमो मन्त्र:--उत्कृष्ट मन्त्रूप, १०५ सर्वभावकर:--समस्त पदार्थोंकी सृष्टि करनेवाले, १०६ हर:--दुःख हरण करनेवाले

gaṇakartā gaṇapatir digvāsāḥ kāma eva ca | mantravit paramo mantraḥ sarvabhāvakaro haraḥ ||

വായുദേവൻ പറഞ്ഞു—അവൻ ഗണങ്ങളെ ഏകീകരിക്കുന്ന ഗണകർത്താവ്, ഗണപതി, ദിഗംബരൻ; കൂടാതെ ‘കാമൻ’—മനോഹരനും വാഞ്ഛനീയനും. അവൻ മന്ത്രവിദ്, സ്വയം പരമമന്ത്രം; സർവ്വഭാവങ്ങളുടെയും സത്തകളുടെയും കർത്താവ്; ഹരൻ—ദുഃഖഹരൻ.

गणकर्ताorganizer/creator of the gaṇas
गणकर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootगणकर्ता (गण + कर्तृ)
FormMasculine, Nominative, Singular
गणपतिःlord of the gaṇas
गणपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगणपति (गण + पति)
FormMasculine, Nominative, Singular
दिग्वासाःsky-clad; naked (clothed by the quarters)
दिग्वासाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदिग्वासस् (दिक् + वासस्)
FormMasculine, Nominative, Singular
कामःdesire; also ‘lovely/pleasing’ (as an epithet)
कामः:
Karta
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
मन्त्रवित्knower of mantras
मन्त्रवित्:
Karta
TypeNoun
Rootमन्त्रविद् (मन्त्र + विद्)
FormMasculine, Nominative, Singular
परमःsupreme; highest
परमः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्त्रःmantra; sacred formula
मन्त्रः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वभावकरःmaker/producer of all beings/things
सर्वभावकरः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वभावकर (सर्व + भाव + कर)
FormMasculine, Nominative, Singular
हरःHara (Śiva); remover (of sorrow)
हरः:
Karta
TypeNoun
Rootहर
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
H
Hara (Śiva)
G
gaṇas (attendant hosts)