Shloka 42
नक्षत्राणि गृहाश्वैव दिशो5थ प्रदिशस्तथा । विश्वमूर्तिरमेयात्मा भगवान् परमद्युति:,नक्षत्र, गृह, दिशा, विदिशा भी वे ही हैं। वे ही विश्वरूप, अप्रमेयात्मा, षड़्विध ऐश्वर्यसे युक्त एवं परम तेजस्वी हैं
nakṣatrāṇi gṛhāś caiva diśo ’tha pradiśas tathā | viśvamūrtir ameyātmā bhagavān paramadyutiḥ ||
വായു പറഞ്ഞു— നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും അവൻ തന്നെയാണ്; ദിക്കുകളും ഉപദിക്കുകളും അവൻ തന്നെയാണ്. അവൻ വിശ്വമൂർത്തി, അളക്കാനാവാത്ത ആത്മാവുള്ള ഭഗവാൻ, പരമപ്രഭയുള്ളവൻ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the all-pervading nature of the Supreme: cosmic structures like stars, celestial stations, and the very directions are not separate from Him; they are expressions of the one divine reality. Ethically, it supports reverence, humility, and seeing sacred order in the world.
Vāyu is speaking in praise and theological description, identifying the Lord as the cosmic totality—encompassing celestial markers (nakṣatras), spatial orientation (directions), and all-pervading radiance—thereby reinforcing a devotional and metaphysical point within the Anuśāsana Parva’s instruction-oriented discourse.