Shloka 67
सोमपो<मृतप: सोम: पुरुजित् पुरुसत्तम: । विनयो जय: सत्यसंधो दाशार्ह: सात्वतां पति:,५०३ सोमप:-यज्ञोंमें देवरूपसे और यजमानरूपसे सोमरसका पान करनेवाले, ५०४ अमृतप:-समुद्रमन्न्थनसे निकाला हुआ अमृत देवोंको पिलाकर स्वयं पीनेवाले, ५०५ सोम:- ओषधियोंका पोषण करनेवाले चन्द्रमारूप, ५०६ पुरुजित्-बहुतोंको विजय लाभ करनेवाले, ५०७ पुरुसत्तम:-विश्वरूप और अत्यन्त श्रेष्ठ, ५०८ विनय:-दुष्टोंको दण्ड देनेवाले, ५०९ जय:-सबपर विजय प्राप्त करनेवाले, ५१० सत्यसंध:-सच्ची प्रतिज्ञा करनेवाले, ५११ दाशार्ह:-दाशा्हकुलमें प्रकट होनेवाले, ५१२ सात्वतां पति:-यादवोंके और अपने भक्तोंके स्वामी
bhīṣma uvāca | somapo'mṛtapāḥ somaḥ purujit puruṣottamaḥ | vinayo jayaḥ satyasaṃdho dāśārhaḥ sātvatāṃ patiḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അവൻ സോമപൻ, അമൃതപൻ, സ്വയം സോമം. അനേകരെ ജയിക്കുന്നവൻ, പുരുഷോത്തമൻ. അവൻ വിനയം—ദുഷ്ടരെ ദണ്ഡിച്ച് നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ; അവൻ ജയം—സർവ്വവിജയസ്വരൂപൻ. അവൻ സത്യസന്ധൻ—വ്രതപ്രതിജ്ഞയിൽ അചഞ്ചലൻ. ദാശാർഹ വംശത്തിൽ അവതരിച്ച് അവൻ സാത്വതന്മാരുടെ (യാദവരുടെ) അധിപതിയും ഭക്തരുടെ പ്രഭുവുമാണ്।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that divine greatness is not merely power to win (jaya, purujit) but also moral steadiness—truth to one’s vows (satyasaṃdha) and the capacity to discipline and correct wrongdoing (vinaya). Sovereignty is portrayed as ethical governance aligned with dharma.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira and reciting a sequence of divine epithets (as in the tradition of the Viṣṇu-sahasranāma). This verse lists several names praising the Lord—linking sacrificial imagery (Soma, amṛta) with kingship, victory, and unwavering truth.