Shloka 114
अनादिर्भूभ्भुवो लक्ष्मी: सुवीरो रुचिराड़ूद: । जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रम:
anādir bhūr-bhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ | janano jana-janmādir bhīmo bhīma-parākramaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അവൻ അനാദി; സർവ്വകാരണങ്ങളുടെ ആദികാരണം. ഭൂമിയുടെയും ലോകങ്ങളുടെയും അധാരവും, ശോഭയുള്ള എല്ലാറ്റിലും തിളങ്ങുന്ന ശോഭയുടെ ലക്ഷ്മീസ്വരൂപവും അവൻ തന്നേ. അവൻ ശ്രേഷ്ഠവീരൻ, ദീപ്തമായ ബാഹുബന്ധങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ; സർവ്വജീവികളുടെ ജനകൻ, ജനിക്കുന്നവരുടെ ജന്മത്തിന്റെ ആദ്യഹേതു. ദുഷ്ടർക്കു അവൻ ‘ഭീമൻ’—ഭയങ്കരൻ; അവന്റെ പരാക്രമം തന്നേ ഭയജനകം, എല്ലാപ്രതിരോധവും അടക്കുന്നതു॥
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Divine is simultaneously the beginningless source of creation and the moral force that protects order: He generates life, sustains the worlds, embodies auspicious beauty, and becomes terrifying power against wrongdoing—showing that compassion and righteous severity are complementary aspects of dharma.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira and recites the thousand names of Viṣṇu (Viṣṇu-sahasranāma). This verse is one segment of that hymn, listing epithets that praise the deity’s cosmic originlessness, sustaining power, auspicious radiance, and fearsome prowess against evil.