Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival

ईश्वर उवाच पितामहादपि वर: शाश्वत: पुरुषो हरि: । कृष्णो जाम्बूनदा भासो व्यश्रे सूर्य इबोदित:,महेश्वरने कहा--मुनिवरो! भगवान्‌ सनातन पुरुष श्रीकृष्ण ब्रह्माजीसे भी श्रेष्ठ हैं। वे श्रीहरि जाम्बूनद नामक सुवर्णके समान श्याम कान्तिसे युक्त हैं। बिना बादलके आकाशमें उदित सूर्यके समान तेजस्वी हैं

īśvara uvāca | pitāmahād api varaḥ śāśvataḥ puruṣo hariḥ | kṛṣṇo jāmbūnadābhāso vyaśre sūrya ivoditaḥ ||

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു— മുനിവരന്മാരേ! ശാശ്വതപുരുഷനായ ഹരി ശ്രീകൃഷ്ണൻ പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിനേക്കാളും ശ്രേഷ്ഠൻ. ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണംപോലെ ദീപ്തമായ കാന്തിയോടെ അവൻ തിളങ്ങുന്നു; മേഘരഹിത ആകാശത്തിൽ ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രഭാസ്വരനാണ്।

ईश्वरःthe Lord (Ishvara)
ईश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Karma
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
पितामहात्than the grandsire (Brahmā)
पितामहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Ablative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वरःsuperior, excellent
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
शाश्वतःeternal
शाश्वतः:
Karta
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषःthe Person (Supreme Being)
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
हरिःHari (Vishnu)
हरिः:
Karta
TypeNoun
Rootहरि
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णःKrishna
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
जाम्बूनदाभासःhaving the luster like Jāmbūnada-gold
जाम्बूनदाभासः:
Karta
TypeAdjective
Rootजाम्बूनद-आभास
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यश्रेshone forth
व्यश्रे:
TypeVerb
Rootश्रि
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
सूर्यःthe sun
सूर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
उदितःrisen, arisen
उदितः:
Karta
TypeAdjective
Rootउदित
FormMasculine, Nominative, Singular

ईश्वर उवाच

Ī
Īśvara
P
Pitāmaha (Brahmā)
H
Hari
K
Kṛṣṇa
J
Jāmbūnada (gold)
S
Sūrya (the Sun)

Educational Q&A

The verse asserts the supreme status of Kṛṣṇa/Hari as the eternal Supreme Person, surpassing even Brahmā, and uses luminous imagery to inspire reverence and devotional recognition of divine greatness.

Īśvara speaks in praise, identifying Kṛṣṇa as transcendent and incomparable, describing his splendor through metaphors of refined gold and the cloudless rising sun.