Shloka 35

सुस्वभावा सुवचना सुवृत्ता सुखदर्शना । अनन्यचित्ता सुमुखी भर्तु: सा धर्मचारिणी,जिसके स्वभाव, बात-चीत और आचरण उत्तम हों, जिसको देखनेसे पतिको सुख मिलता हो, जो अपने पतिके सिवा दूसरे किसी पुरुषमें मन नहीं लगाती हो और स्वामीके समक्ष सदा प्रसन्नमुखी रहती हो, वह स्त्री धर्माचरण करनेवाली मानी गयी है। जो साध्वी स्त्री अपने स्वामीको सदा देवतुल्य समझती है, वही धर्मपरायणा और वही धर्मके फलकी भागिनी होती है

susvabhāvā suvacanā suvṛttā sukhadarśanā | ananyacittā sumukhī bhartuḥ sā dharmacāriṇī ||

മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു—സ്വഭാവം ശുഭവും വാക്ക് മധുരവും ആചാരം സദ്വൃത്തവുമായ; അവളെ കാണുമ്പോൾ ഭർത്താവിന് സന്തോഷം ലഭിക്കുന്ന; ഭർത്താവിനെ ഒഴികെ മറ്റൊരു പുരുഷനിലേക്കും മനസ്സ് തിരിയാത്ത; ഭർത്താവിന്റെ സന്നിധിയിൽ എപ്പോഴും പ്രസന്നമുഖിയായിരിക്കുന്ന—അവളെയാണ് ധർമ്മം ആചരിക്കുന്ന സ്ത്രീയായി കണക്കാക്കുന്നത്.

सुस्वभावाof good nature
सुस्वभावा:
Karta
TypeAdjective
Rootसुस्वभाव (सु + स्वभाव)
FormFeminine, Nominative, Singular
सुवचनाsweet-spoken
सुवचना:
Karta
TypeAdjective
Rootसुवचन (सु + वचन)
FormFeminine, Nominative, Singular
सुवृत्ताof good conduct
सुवृत्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootसुवृत्त (सु + वृत्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
सुखदर्शनाpleasant to behold
सुखदर्शना:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखदर्शन (सुख + दर्शन)
FormFeminine, Nominative, Singular
अनन्यचित्ताwith mind fixed on none other
अनन्यचित्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootअनन्यचित्त (अनन्य + चित्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
सुमुखीpleasant-faced
सुमुखी:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमुखिन् (सु + मुखिन्)
FormFeminine, Nominative, Singular
भर्तुःof (her) husband
भर्तुः:
Sampradana
TypeNoun
Rootभर्तृ
FormMasculine, Genitive, Singular
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सः/सा/तत्)
FormFeminine, Nominative, Singular
धर्मचारिणीa practiser of dharma
धर्मचारिणी:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मचारिणी (धर्म + चारिणी)
FormFeminine, Nominative, Singular

श्रीमहेश्वर उवाच

Ś
Śrī-Maheśvara (speaker)
B
bhartṛ (husband)

Educational Q&A

The verse defines a dharma-practicing wife through inner disposition and outward conduct: good nature, kind speech, virtuous behavior, pleasing presence, exclusive fidelity in thought, and a consistently respectful, cheerful demeanor toward her husband. It frames household dharma as grounded in character, restraint, and devoted partnership.

In Anuśāsana Parva’s instructional setting, Śrī Maheśvara is giving normative guidance on dharma. Here he enumerates qualities by which a woman is recognized as dharmacāriṇī, presenting an ethical ideal for marital life within the broader discourse on duties and righteous conduct.