Shloka 75
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति निशानिशम् | शूद्रधर्म: समाख्यातस्त्रिवर्गपरिचारणम्
sarvātithyaṁ trivargasya yathāśakti niśāniśam | śūdradharmaḥ samākhyātas trivargaparicāraṇam ||
മഹേശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ശൂദ്രൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് രാവും പകലും നിരന്തരം മൂന്നു വർണങ്ങൾക്ക് സമ്പൂർണ്ണമായ അതിഥ്യവും സത്കാരവും നടത്തണം. ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ—ഈ മൂന്നു വർണങ്ങളെ പരിചരിക്കുകയും സേവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് അവന്റെ പ്രധാനധർമ്മം എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a Shudra’s primary dharma is continual service and respectful hospitality toward the three higher varṇas, performed within one’s means (yathāśakti), emphasizing humility, support, and social responsibility.
In Anushasana Parva’s dharma-instruction context, Maheshvara is expounding normative duties; here he defines the characteristic duty of the Shudra as ongoing hospitality and attendance upon Brahmins, Kshatriyas, and Vaishyas.