Shloka 70
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
इनमें भी सदा स्वाध्यायशील होना ब्राह्मणका मुख्य धर्म है, यज्ञ करना सनातन धर्म है और अपनी शक्तिके अनुसार विधिपूर्वक दान देना उसके लिये प्रशस्त धर्म है ।।
śrīmaheśvara uvāca | imeṣu api sadā svādhyāyaśīlo bhavituṃ brāhmaṇasya mukhyo dharmaḥ | yajñaṃ kartum sanātano dharmaḥ | svaśaktyā yathāvidhi dānaṃ dātuṃ tasya praśasto dharmaḥ || śamas tūparamo dharmaḥ pravṛttaḥ satsu nityaśaḥ | gṛhasthānāṃ viśuddhānāṃ dharmasya nicayo mahān ||
ശ്രീ മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഈ കർത്തവ്യങ്ങളിൽ പോലും നിത്യ സ്വാധ്യായനിഷ്ഠയാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ മുഖ്യധർമ്മം; യജ്ഞം നടത്തുക സനാതനധർമ്മം; തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് വിധിപൂർവ്വം ദാനം നൽകുക അവനു പ്രശംസനീയം. എന്നാൽ ശമം—എല്ലാ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള വിരമിക്കൽ—പരമധർമ്മം; അത് സജ്ജനന്മാരിൽ നിത്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അതു പാലിച്ചാൽ ശുദ്ധചിത്തരായ ഗൃഹസ്ഥർ ധർമ്മത്തിന്റെ മഹത്തായ നിക്ഷേപം സമ്പാദിക്കുന്നു.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse ranks duties: for a brāhmaṇa, sacred study (svādhyāya), sacrifice (yajña), and charity (dāna) are praised, but above all stands śama—deep self-restraint and withdrawal from sense-objects—which yields the greatest store of dharma even for householders.
Śrī Maheśvara is instructing about dharma, specifying key obligations and then elevating inner discipline (śama) as the supreme principle that undergirds and perfects outward religious acts.