Shloka 28

इस पृथ्वीपर जो भी चराचर प्राणी हैं, उनके पिता-माता, प्रभु और उत्पत्तिस्थान भी आप ही हैं ।। एवं नो विस्मयकरं संशयं मधुसूदन । त्वमेवाहसि कल्याण वक्तुं वल्लेविनिर्गमम्‌,मधुसूदन! आपके मुखसे अग्निका प्रादुर्भाव हमारे लिये इस प्रकार विस्मपजनक हुआ है। हम संशयमें पड़ गये हैं। कल्याणमय श्रीकृष्ण! आप ही इसका कारण बताकर हमारे संदेह और विस्मयका निवारण कर सकते हैं

iha pṛthivyāṃ ye kecid carācarāḥ prāṇinaḥ santi teṣāṃ pitā-mātā prabhuś ca utpatti-sthānaṃ ca bhavān eva. evaṃ no vismayakaraṃ saṃśayaṃ madhusūdana; tvam evāhasi kalyāṇa vaktuṃ vahnir-vinirgamam. madhusūdana, tava mukhād agneḥ prādurbhāvo ’smākaṃ evam atīva vismayakaro ’bhavat; vayaṃ saṃśaye patitāḥ. kalyāṇamaya śrīkṛṣṇa, tvam eva kāraṇaṃ vaktvā asmākaṃ saṃśaya-vismaya-nivāraṇaṃ kartum arhasi.

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഈ ഭൂമിയിലെ സ്ഥിരവും ചരവും ആയ എല്ലാ ജീവികൾക്കും നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് പിതാവും മാതാവും; നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് പ്രഭുവും അവരുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനവും. അതിനാൽ, ഹേ മധുസൂദന! നിങ്ങളുടെ വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് ഞങ്ങൾക്ക് അത്യന്തം വിസ്മയകരമായി തോന്നി സംശയത്തിലാക്കി. ഹേ കല്യാണമയനായ ശ്രീകൃഷ്ണാ! അതിന്റെ കാരണം പറഞ്ഞ് ഞങ്ങളുടെ സംശയവും വിസ്മയവും നീക്കാൻ കഴിയുന്നത് നിങ്ങൾക്കേ ഉള്ളൂ.

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
नःof us / our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
विस्मयकरम्wonder-causing, astonishing
विस्मयकरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविस्मयकर
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Accusative, Singular
मधुसूदनO slayer of Madhu (Krishna)
मधुसूदन:
TypeNoun
Rootमधुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
एवindeed, alone
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अर्हसिare able / are fit
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
कल्याणO auspicious one
कल्याण:
TypeNoun (used as address)
Rootकल्याण
FormNeuter, Vocative, Singular
वक्तुम्to tell, to explain
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormTumun (infinitive)
वल्लेविनिर्गमम्the emergence (like) a creeper (i.e., the sprouting/issuing forth)
वल्लेविनिर्गमम्:
Karma
TypeNoun
Rootवल्ली-विनिर्गम
FormMasculine, Accusative, Singular
मधुसूदनO Madhusudana
मधुसूदन:
TypeNoun
Rootमधुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
Krishna
M
Madhusudana
A
Agni (Fire)
E
Earth (Prithivi)

Educational Q&A

The verse affirms Krishna’s cosmic sovereignty: all beings have their ultimate origin, governance, and support in the Divine. When extraordinary signs appear (here, fire manifesting), the proper response is to seek clarification from the highest source of truth, so that doubt and bewilderment are transformed into understanding.

Bhishma addresses Krishna with reverence, describing a wondrous manifestation—fire emerging from Krishna’s mouth—which has left the observers astonished and uncertain. He requests Krishna to explain the cause of this event and to dispel their doubt and amazement.