Shloka 1
अत्रेः तपोबलप्रकाशः तथा च्यवनस्य सोमाधिकारः
Atri’s Illumination by Tapas; Cyavana and Soma-Entitlement
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें भोज्याभोज्यान्नकथन नामक एक सौ पैंतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १३५ ॥। षट्त्रिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: दान लेने और अनुचित भोजन करनेका प्रायश्षित्त युधिषछ्िर उवाच उक्तास्तु भवता भोज्यास्तथाभोज्याश्व् सर्वश: । अत्र मे प्रश्रसंदेहस्तन्मे वद पितामह
yudhiṣṭhira uvāca | uktās tu bhavatā bhojyās tathābhōjyāś ca sarvaśaḥ | atra me praśna-saṃdehas tan me vada pitāmaha ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—പിതാമഹാ! ഭോജ്യവും അഭോജ്യവും എല്ലാം നിങ്ങൾ സമഗ്രമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇതേ വിഷയത്തിൽ എനിക്ക് ഒരു സംശയം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു. ദയവായി അത് നീക്കിക്കൊള്ളുക.
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
Ethical discernment requires clarity not only about what is permissible (bhojya) and impermissible (abhojya), but also about resolving doubts through proper inquiry to an authoritative teacher, especially in matters of purity, acceptance, and expiation (prāyaścitta).
After Bhīṣma has described permissible and impermissible foods/sources, Yudhiṣṭhira raises a remaining doubt and requests Bhīṣma, addressed as ‘Pitāmaha,’ to clarify it—setting up the discussion on expiation related to accepting gifts and improper eating.