Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ

Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony

न शव्यं द्रष्टमन्येन वर्जयित्वा पिनाकिनम्‌ । सुदर्शनं भवत्येवं भवेनोक्तं तदा तु तत्‌,पिनाकपाणि भगवान्‌ शंकरको छोड़कर दूसरा कोई उसको देख नहीं सकता था। उस समय भगवान्‌ शंकरने कहा--“यह अस्त्र सुदर्शन (देखनेमें सुगम) हो जाय।” तभीसे संसारमें उसका सुदर्शन नाम प्रचलित हो गया। तात केशव! ऐसा प्रसिद्ध अस्त्र भी उस ग्रहके अंगोंपर जीर्ण-सा हो गया

na śavyaṁ draṣṭam anyena varjayitvā pinākinam | sudarśanaṁ bhavaty evaṁ bhavenoktaṁ tadā tu tat ||

പിനാകധാരിയായ (ശിവൻ) ഒഴികെ മറ്റാരും അതിനെ കാണുവാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. അപ്പോൾ ഭവൻ (ശിവൻ) പറഞ്ഞു—“ഇത് സുദർശനമാകട്ടെ.”

not
:
TypeIndeclinable
Root
शक्यम्possible
शक्यम्:
TypeAdjective
Rootशक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormInfinitive
अन्येनby another (person)
अन्येन:
Karana
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
वर्जयित्वाexcluding, leaving aside
वर्जयित्वा:
TypeVerb
Rootवर्ज्
FormAbsolutive (Gerund)
पिनाकिनम्Pinākin (Śiva, bearer of the bow Pināka)
पिनाकिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपिनाकिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
सुदर्शनम्Sudarśana (the weapon/discus), 'good to behold'
सुदर्शनम्:
Karta
TypeNoun
Rootसुदर्शन
FormNeuter, Nominative, Singular
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent Indicative, Third, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
भवेनby Bhava (Śiva)
भवेन:
Karana
TypeNoun
Rootभव
FormMasculine, Instrumental, Singular
उक्तम्said, uttered
उक्तम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormNeuter, Nominative, Singular, Past Passive Participle
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तत्that (thing)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular

वासुदेव उवाच

V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
B
Bhava (Śiva)
P
Pinākin (Śiva as bearer of Pināka)
P
Pināka (Śiva’s bow)
S
Sudarśana (weapon/discus)