Shloka 8
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
न दिशो<विन्दत नृप: क्षुत्पिपासार्दितस्तदा । इतश्रैतश्न वै राजन् श्रमतृष्णान्वितो नूप,नरेश्वर! “यही बदला लेनेका अवसर है' ऐसा निश्चय करके इन्द्रने राजाको मोहमें डाल दिया। इन्द्रद्वारा मोहित एवं भ्रान्त हुए राजर्षि भंगास्वन एकमात्र घोड़ेके साथ इधर-उधर भटकने लगे। उन्हें दिशाओंका भी पता नहीं चलता था। वे भूख-प्याससे पीड़ित तथा परिश्रम और तृष्णासे विकल हो इधर-उधर घूमते रहे
na diśo 'vindata nṛpaḥ kṣutpipāsārditas tadā | itaś caitaś ca vai rājan śrama-tṛṣṇānvito nṛpa-nareśvara ||
അപ്പോൾ വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതനായ രാജാവിന് ദിക്കുകളെ പോലും തിരിച്ചറിയാനായില്ല. ഹേ രാജാവേ! ക്ഷീണവും തൃഷ്ണയും കൊണ്ട് വ്യാകുലനായി അവൻ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും അലഞ്ഞു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even royal power cannot protect one who is overtaken by moha (delusion) and the consequences of prior actions; loss of discernment leads to suffering, and dharmic clarity is essential for right conduct.
The king, afflicted by hunger, thirst, and exhaustion, wanders aimlessly and cannot recognize directions—depicting his confused, distressed state within the larger episode where he is driven into error and hardship.