Shloka 25
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
स्वाहास्वधामृतभुजो देवा: सत्यार्जवप्रिया: । क्रव्यादान् राक्षसान् विद्धि जिह्मानृतपरायणान्
svāhāsvadhāmṛtabhujo devāḥ satyārjavapriyāḥ | kravyādān rākṣasān viddhi jihmānṛtaparāyaṇān ||
സ്വാഹാ (ദേവയജ്ഞം)യും സ്വധാ (പിതൃയജ്ഞം)യും അനുഷ്ഠിച്ച്, യജ്ഞശിഷ്ടമായ അമൃതസമാന പ്രസാദം ഭുജിച്ച്, സത്യത്തെയും ആർജവത്തെയും സ്നേഹിക്കുന്നവർ—ആചരണത്തിൽ ദേവന്മാരെന്നപോലെ അറിയപ്പെടണം. എന്നാൽ മാംസഭക്ഷണത്തിൽ ജീവിച്ച്, കപടതയിലും അസത്യവചനത്തിലും പരായണരായവരെ റാക്ഷസരെന്നു അറിക.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma defines ‘deva’ and ‘rākṣasa’ primarily as ethical types: devotion to truth, simplicity, and sacrificial discipline aligns one with the deva-nature, while deceit, falsehood, and habitual flesh-eating align one with rākṣasa-nature.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues his didactic discourse, offering a moral classification of beings by conduct—contrasting those who uphold yajña and truthful straightforwardness with those devoted to deception and violent appetite.