Shloka 54
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
मनसापि गुरोर्भार्या यः शिष्यो याति पापकृत् । स उग्रान् प्रैति संसारानधर्मेणेह चेतसा
manasāpi guror bhāryāṁ yaḥ śiṣyo yāti pāpakṛt | sa ugrān praiti saṁsārān adharmeṇeha cetasā ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു— പാപം ചെയ്യുന്ന ശിഷ്യൻ മനസ്സിലുപോലും ഗുരുപത്നിയിലേക്കു തിരിയുകയാണെങ്കിൽ, ആ അധർമ്മചിന്തയുടെ ഫലമായി ഇഹലോകത്തിൽ തന്നെ അവൻ ഭയാനകമായ സംസാരചക്രങ്ങളിൽ പതിക്കുന്നു; ഭീതിജനകമായ യോനികൾ പ്രാപിക്കുന്നു.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that ethical transgression begins at the level of intention: even mentally entertaining desire toward one’s teacher’s wife violates dharma and generates grave karmic consequences.
In Anuśāsana Parva’s instruction on conduct and dharma, Yudhiṣṭhira states a strict rule of guru-śiṣya propriety: a disciple who even contemplates intimacy with the guru’s wife is deemed sinful and destined for harsh rebirths.