Shloka 140
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
Devanagari script
एष ते भरतश्रेष्ठ यज्ञानां विधिरुत्तम:,भरतमश्रेष्ठ! यह तुम्हें यज्ञोंका उत्तम विधान क्रमशः: विस्तारपूर्वक बताया गया है। इसमें उपवासके फलपर प्रकाश डाला गया है। कुन्तीनन्दन! दरिद्र मनुष्योंने इन उपवासात्मक व्रतोंका अनुष्ठान करके यज्ञोंका फल प्राप्त किया है
Translation
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, യജ്ഞങ്ങളുടെ ഉത്തമവിധി നിനക്കു പറഞ്ഞുതന്നു. ഇതിൽ ഉപവാസത്തിന്റെ ഫലവും വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു; ഹേ കുന്തീനന്ദനാ, ദരിദ്രന്മാരും ഈ ഉപവാസാത്മക വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച് യജ്ഞഫലം പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ട്।
Word by Word
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेto you / for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun (vocative address)
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
यज्ञानाम्of sacrifices
यज्ञानाम्:
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Genitive, Plural
विधिःrule / procedure
विधिः:
Karta
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्तमःexcellent / best
उत्तमः:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes