Shloka 12
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
जो बहुत-सी सुवर्णकी दक्षिणासे युक्त इन्द्रप्रिय यज्ञका अनुष्ठान करता है तथा सत्यवादी, दानशील, ब्राह्मणभक्त, अदोषदर्शी, क्षमाशील, जितेन्द्रिय और क्रोधविजयी होता है, वह उत्तम गतिको प्राप्त होता है ।। पाण्डुरा भ्रप्रतीकाशे विमाने हंसलक्षणे | द्वे समाप्ते ततः पद्मे सो5प्सरोभिवसेत् सह,वह सफेद बादलोंके समान चमकीले हंसोपलक्षित विमानपर बैठकर दो पद्म वर्षोतक समय समाप्त होनेतक अप्सराओंके साथ वहाँ निवास करता है
bhīṣma uvāca | yo bahu-sī suvarṇa-dakṣiṇā-yukta indra-priya-yajñasya anuṣṭhānaṃ karoti tathā satyavādī dānaśīlaḥ brāhmaṇa-bhaktaḥ adoṣa-darśī kṣamāśīlaḥ jitendriyaḥ krodha-vijayī ca bhavati sa uttamāṃ gatiṃ prāpnoti || pāṇḍura-bhra-pratīkāśe vimāne haṃsa-lakṣaṇe | dve samāpte tataḥ padme so 'psarobhir vaset saha ||
ഇന്ദ്രപ്രിയമായ യാഗം ധാരാളം സ്വർണ്ണദക്ഷിണയോടെ അനുഷ്ഠിച്ച്, സത്യവാനും ദാനശീലനും ബ്രാഹ്മണഭക്തനും ദോഷം തേടാത്തവനും ക്ഷമാശീലനും ഇന്ദ്രിയജയിയും ക്രോധജയിയും ആയവൻ—ഉത്തമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. വെളുത്ത മേഘങ്ങളെപ്പോലെ ദീപ്തമായ, ഹംസലക്ഷണമുള്ള വിമാനം ഏറി, രണ്ട് ‘പദ്മ’ കാലങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ അപ്സരസ്സുകളോടൊപ്പം അവിടെ വസിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ritual merit is affirmed, but it is explicitly tied to ethical virtues: truthfulness, generosity, reverence for Brahmanas, faultlessness in outlook (not seeking others’ defects), forgiveness, sense-control, and conquest of anger. The verse presents these as the integrated basis for attaining an exalted post-mortem destiny.
Bhishma describes the reward of a person who performs an Indra-pleasing sacrifice with rich gold gifts and lives by key virtues. The reward is depicted in vivid heavenly imagery: the person rides a swan-emblem celestial chariot, shining like white clouds, and dwells with apsaras for a long, named duration (‘two Padma’ periods).