Shloka 25
उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit
Angiras Teaching
जो स्त्री अथवा पुरुष इन्द्रियसंयमपूर्वक एक समय भोजन करके वैशाख मासको पार करता है, वह सजातीय बन्धु-बान्धवोंमें श्रेष्ठताको प्राप्त होता है ।। ज्येष्ठामूलं तु यो मासमेकभक्तेन संक्षिपेत् । ऐश्वर्यमतुल श्रेष्ठ पुमान् स्त्री वा प्रपद्यते,जो एक समय ही भोजन करके ज्येष्ठ मासको बिताता है; वह स्त्री हो या पुरुष, अनुपम श्रेष्ठ ऐश्वर्यको प्राप्त होता है
aṅgirā uvāca |
yo strī athavā puruṣa indriyasaṃyamapūrvakaṃ ekakālaṃ bhojanaṃ kṛtvā vaiśākha-māsaṃ pārayati, sa sajātīya-bandhu-bāndhaveṣu śreṣṭhatāṃ prāpnoti ||
jyeṣṭha-mūlaṃ tu yo māsam ekabhaktena saṃkṣipet |
aiśvaryam atulaṃ śreṣṭhaṃ pumān strī vā prapadyate ||
സ്ത്രീയായാലും പുരുഷനായാലും, ഇന്ദ്രിയസംയമത്തോടെ വൈശാഖമാസം ദിനത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ആഹാരം കഴിച്ച് കടന്നുപോകുന്നവൻ സ്വജാതീയ ബന്ധു-ബാന്ധവരിൽ ശ്രേഷ്ഠത നേടുന്നു. കൂടാതെ, ജ്യേഷ്ഠമാസം ഒരിക്കൽ മാത്രം ആഹാരം കഴിച്ച് പൂർത്തിയാക്കുന്നവൻ—സ്ത്രീയായാലും പുരുഷനായാലും—അതുല്യവും ഉത്തമവുമായ ഐശ്വര്യം പ്രാപിക്കുന്നു.
अंगियरा उवाच
Educational Q&A
Self-restraint expressed through a simple, disciplined vow—eating once daily during sacred months—cultivates merit that manifests as social esteem among one’s kin and as exceptional prosperity, regardless of gender.
In a didactic passage on vows and their fruits within the Anuśāsana Parva, the sage Aṅgirā instructs about monthly observances (Vaiśākha and Jyeṣṭha) and states the rewards promised for completing them with sense-control and single-meal discipline.