Shloka 70
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
शिर:स्नातस्तु तैलैश्व नांगं किंचिदपि स्पृशेत् । तिलसृष्टं न चाश्नीयात् तथास्यायुर्न रिष्यते
śiraḥ-snātastu tailaiś ca nāṅgaṃ kiñcid api spṛśet | tila-sṛṣṭaṃ na cāśnīyāt tathāsyāyur na riṣyate ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—തല കുളിപ്പിച്ച് എണ്ണ തേച്ചശേഷം അതേ കൈകൊണ്ട് ശരീരത്തിലെ മറ്റേതെങ്കിലും അവയവം സ്പർശിക്കരുത്; എള്ളിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ വിഭവങ്ങളും ഭക്ഷിക്കരുത്. ഈ സംയമം പാലിച്ചാൽ ആയുസ്സ് ക്ഷയിക്കുകയില്ല.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches regulated personal conduct (ācāra) connected with purity: after oiling the head post-bath, one should avoid touching other body parts with the same hand and avoid eating sesame-based preparations; such discipline is said to protect one’s longevity.
In the Anuśāsana Parva’s dharma-instruction setting, Bhīṣma continues giving Yudhiṣṭhira practical rules of daily conduct and ritual hygiene, presenting them as observances that support health, order, and the maintenance of life.