Shloka 26
Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity
Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda
Devanagari script
तपस्वी नियताहार: शममास्थाय वाग्यतः
Translation
പിതാമഹാ! ഞാൻ തപസ്വിയായി, നിയന്ത്രിതാഹാരത്തോടെ, വാക്കിനെ സംയമിച്ച്, മൗനവും ശാന്തചിത്തവും പാലിച്ച് ഹിമാലയത്തിൽ ദീർഘകാലം തപസ്സു ചെയ്തു. ആ തപസ്സിൽ പ്രസന്നനായ ഭഗവാൻ ശങ്കരൻ ഗംഗയുടെ ദുസ്സഹമായ പ്രവാഹം തന്റെ മസ്തകത്തിൽ ധരിച്ചു; എങ്കിലും ആ തപസ്സിന്റെ ഫലത്താൽ മാത്രം ഞാൻ ഈ ലോകത്തിൽ എന്റെ ലക്ഷ്യസിദ്ധി നേടിയിട്ടില്ല.
Word by Word
तपस्वीan ascetic
तपस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootतपस्विन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नियताहारःone with regulated food
नियताहारः:
Karta
TypeAdjective
Rootनियत-आहार
FormMasculine, Nominative, Singular
शमम्tranquillity, calm
शमम्:
Karma
TypeNoun
Rootशम
FormMasculine, Accusative, Singular
आस्थायhaving adopted/undertaken
आस्थाय:
TypeVerb
Rootआ-स्था
FormAbsolutive (Gerund)
वाक्-यतःrestrained in speech
वाक्-यतः:
Karta
TypeAdjective
Rootवाक्-यत
FormMasculine, Nominative, Singular
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
मिताहारीmoderate in eating
मिताहारी:
Karta
TypeAdjective
Rootमित-आहारिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भगीरथ उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes