Shloka 216
Gārhasthya-dharma: Vāsudeva–Pṛthivī-saṃvāda
Householder Duties and Daily Offerings
अर्चयेन्मधुपर्केण परिसंवत्सरोषितान् | श्रीकृष्ण! गृहस्थ पुरुषको सदा यज्ञशिष्ट अन्नका ही भोजन करना चाहिये। राजा
arcayen madhupārkeṇa pari-saṃvatsaroṣitān | śrīkṛṣṇa! gṛhasthaḥ puruṣaḥ sadā yajña-śiṣṭa-annakaḥ hi bhojanaṃ kartavyaṃ | rājā, ṛtvijaḥ, snātakaḥ, guruḥ, śvaśuraḥ—ete yadi eka-varṣāt paraṃ gṛham āgaccheyuḥ tarhi madhupārkeṇa eṣāṃ pūjā kartavyā |
വായു പറഞ്ഞു—ഹേ ശ്രീകൃഷ്ണാ! പൂർണ്ണ ഒരു വർഷം അകലെ കഴിഞ്ഞവരെ മധുപാർക്കത്തോടെ അർച്ചിക്കണം. ഗൃഹസ്ഥൻ എപ്പോഴും യജ്ഞശിഷ്ടമായ അന്നമേ ഭുജിക്കേണ്ടത്—അതുതന്നെ ധർമ്മം. അതിനാൽ രാജാവ്, ഋത്വിജൻ, സ്നാതകൻ, ഗുരു, ശ്വശുരൻ—ഇവർ ഒരു വർഷത്തിനു ശേഷം വീട്ടിൽ മടങ്ങിവന്നാൽ മധുപാർക്കത്തോടെ സ്വീകരിച്ച് പൂജിക്കണം.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A householder’s dharma includes disciplined eating (only yajña-śiṣṭa, sanctified food) and formal hospitality: eminent or venerable persons returning after a long absence (a year) should be received with the honorific madhupārka offering.
Vāyu addresses Śrī Kṛṣṇa while laying down conduct-rules for householders, specifying who deserves special reception and the ritual form (madhupārka) when such guests arrive after a year away.