उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
एक दिन एक मुनि सत्संगकी दृष्टिसे उसके आश्रमपर पधारे। उस शूद्रने विधिवत् स्वागत-सत्कार करके ऋषिका पूजन किया और उन्हें संतुष्ट कर दिया ।।
eka dina ekaḥ muniḥ satsangadṛṣṭyā tasya āśramam upāgamat | sa śūdraḥ vidhivat svāgata-satkāraṃ kṛtvā ṛṣim apūjayat, taṃ ca santoṣayāmāsa || anukūlāṃ kathāṃ kṛtvā yathāgatam apṛcchat | ṛṣiḥ parama-tejasvī dharmātmā saṃśita-vrataḥ, bharata-bhūṣaṇa nara-śreṣṭha! tataḥ paścāt sa anukūla-vacanaiḥ tasya āgamanasya vṛttāntam apṛcchat | tataḥ sa kaṭhora-vrata-pālakaḥ parama-tejasvī dharmātmā ṛṣiḥ anekavāraṃ tasya śūdrasya āśramam tasya darśanārthaṃ punar upāgamat |
ഒരു ദിവസം സത്സംഗത്തിന്റെ ആഗ്രഹത്തോടെ ഒരു മുനി അവന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തി. ആ ശൂദ്രൻ വിധിപൂർവ്വം സ്വാഗതം ചെയ്ത് സൽകരിച്ചു, ഋഷിയെ പൂജിച്ച് തൃപ്തിപ്പെടുത്തി. പിന്നെ അനുകൂലമായ വാക്കുകളിൽ സംസാരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരവിന്റെ കാര്യം ചോദിച്ചു. അതിനുശേഷം ആ പരമതേജസ്വിയും ധർമ്മാത്മാവും കഠിനവ്രതനിഷ്ഠനും ആയ ഋഷി, അവനെ കാണുവാൻ മാത്രം, ആ ശൂദ്രന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും വരാൻ തുടങ്ങി.
भीष्म उवाच
True dharma is shown through proper hospitality, reverence, and gentle speech; such conduct attracts the wise and earns spiritual merit irrespective of one’s social designation.
A sage visits a Śūdra’s hermitage seeking holy company; the host welcomes and honors him correctly, asks courteously about his visit, and the pleased sage returns repeatedly to meet him.