Shloka 23
ययातेर्वानप्रस्थतपःस्वर्गारोहणम् | Yayāti’s Vānaprastha Austerities and Ascent to Heaven
Devanagari script
ययातिरुवाच क्रुद्धादाशीविषात् सर्पाज्ज्वलनात् सर्वतोमुखात् । दुराधर्षतरो विप्रो ज्ञेयः पुंसा विजानता,ययाति बोले--देवि! विज्ञ पुरुषको चाहिये कि वह ब्राह्मणको क्रोधमें भरे हुए विषधर सर्प तथा सब ओरसे प्रज्वलित अग्निसे भी अधिक दुर्धर्ष एवं भयंकर समझे
Translation
യയാതി പറഞ്ഞു—ദേവി! വിവേകമുള്ള പുരുഷൻ ബ്രാഹ്മണനെ, ക്രോധിച്ച വിഷസർപ്പത്തേക്കാളും എല്ലാദിക്കിലും ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയേക്കാളും അധികം ദുർധർഷനും ഭയങ്കരനും എന്നു അറിയണം.
Word by Word
ययातिःYayati
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
क्रुद्धात्from (one) enraged
क्रुद्धात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
आशीविषात्from a venomous serpent
आशीविषात्:
Apadana
TypeNoun
Rootआशीविष
FormMasculine, Ablative, Singular
सर्पात्from a snake
सर्पात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसर्प
FormMasculine, Ablative, Singular
ज्वलनात्from fire/flame
ज्वलनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootज्वलन
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
मुखात्from the mouth/face
मुखात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमुख
FormNeuter, Ablative, Singular
दुराधर्षतरःmore unassailable/very formidable
दुराधर्षतरः:
TypeAdjective
Rootदुराधर्षतर
FormMasculine, Nominative, Singular
विप्रःa Brahmin
विप्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Nominative, Singular
ज्ञेयःis to be known/should be regarded
ज्ञेयः:
TypeAdjective
Rootज्ञेय
FormMasculine, Nominative, Singular
पुंसाby a man
पुंसा:
Karana
TypeNoun
Rootपुंस्
FormMasculine, Instrumental, Singular
विजानताby one who knows/discerns
विजानता:
Karana
TypeAdjective
Rootवि + ज्ञा
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes