Shloka 18
ययातेर्वानप्रस्थतपःस्वर्गारोहणम् | Yayāti’s Vānaprastha Austerities and Ascent to Heaven
Devanagari script
ययातिरु्वाच विद्धयौशनसि भद्र॑ ते न त्वामहोंडस्मि भाविनि । अविवाह्दा हि राजानो देवयानि पितुस्तव,ययाति बोले--शुक्रनन्दिनी देवयानी! आपका भला हो। भाविनि! मैं आपके योग्य नहीं हूँ। क्षत्रियलोग आपके पितासे कन्यादान लेनेके अधिकारी नहीं हैं
Transliteration
Yayātir uvāca—viddhi, Auśanasi, bhadraṁ te; na tvām ahaṁ ’smi bhāvini. Avivāhyā hi rājāno Devayāni pituḥ tava.
Translation
യയാതി പറഞ്ഞു— ഹേ ഉശനസ് (ശുക്രൻ)ന്റെ പുത്രി ദേവയാനി! നിനക്ക് മംഗളം. ഹേ ഭാവിനി! ഞാൻ നിനക്ക് യോജ്യനല്ല. ദേവയാനി, നിന്റെ പിതാവിന് രാജാക്കളുമായി (ഇങ്ങനെ) വിവാഹബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നത് ധർമ്മസമ്മതമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നില്ല.
Word by Word
ययातिःYayati
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
विद्धिknow (you)
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद्
FormImperative, Second, Singular
यौशनसिO daughter of Uśanas (Śukra)
यौशनसि:
TypeNoun
Rootयौशनसि
FormFeminine, Vocative, Singular
भद्रम्good fortune / welfare
भद्रम्:
TypeNoun
Rootभद्र
FormNeuter, Nominative, Singular
तेto you / for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
उपलभेam fit for / obtain / deserve
उपलभे:
TypeVerb
Rootउप-लभ्
FormPresent, First, Singular
भाविनिO noble lady / O fair one
भाविनि:
TypeAdjective
Rootभाविन्
FormFeminine, Vocative, Singular
अविवाह्याःnot to be married (to) / not eligible for marriage
अविवाह्याः:
TypeAdjective
Rootअ-विवाह्य
FormMasculine, Nominative, Plural
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Plural
देवयानिO Devayānī
देवयानि:
TypeNoun
Rootदेवयानी
FormFeminine, Vocative, Singular
पितुःof (your) father
पितुः:
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
Y
YayātiD
DevayānīU
Uśanas (Śukra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes