Adhyaya 65

Verse 1

- “वैश्यायां क्षत्रियाज्जात: करण: परिकीर्तितः ।” (वैश्य माता और क्षत्रिय पितासे उत्पन्न पुत्र 'करण' कहलाता है) इस धर्मशास्त्रीय वचनके अनुसार युयुत्सुकी “करण' संज्ञा बतायी गयी है। (सम्भवपर्व) पञ्चषष्टितमो < ध्याय: मरीचि आदि महर्षियों तथा अदिति आदि दक्षकन्याओंके वंशका विवरण वैशमग्पायन उवाच अथ नारायणेनेन्द्रश्नबकार सह संविदम्‌ । अवतर्तु महीं स्वर्गादंशत: सहित: सुरै:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം നാരായണൻ (വിഷ്ണു) കൂടെ ആലോചിച്ചു; സ്വർഗ്ഗവും വൈകുണ്ഠവും വിട്ട് ഭൂമിയിലേക്കു അംശാവതാരങ്ങളായി ഇറങ്ങുന്നതിനെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിച്ചു. ധർമ്മസ്ഥാപനത്തിനും ലോകക്രമസംരക്ഷണത്തിനുമായി ദേവന്മാർ നിർണ്ണിത അംശങ്ങളോടെ മനുഷ്യലോകത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമെന്ന ദിവ്യ പദ്ധതിയാണിത്.

Verse 2

आदिश्य च स्वयं शक्र: सर्वानिव दिवौकस: । निर्जगाम पुनस्तस्मात्‌ क्षयान्नारायणस्य ह,तत्पश्चात्‌ सभी देवताओंको तदनुसार कार्य करनेके लिये आदेश देकर वे भगवान्‌ नारायणके निवासस्थान वैकुण्ठधामसे पुन: चले आये

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) സ്വയം എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും യഥോചിതമായ ആജ്ഞകൾ നൽകി; പിന്നെ നാരായണന്റെ ആ ധാമത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും പുറപ്പെട്ടു. ഇവിടെ ദിവ്യ ഭരണത്തിന്റെ ക്രമശാസനം തെളിയുന്നു—ആജ്ഞ വ്യക്തം, നിർവഹണം കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്വം.

Verse 3

ते5मरारिविनाशाय सर्वलोकहिताय च । अवतेरु: क्रमेणैव महीं स्वर्गाद्‌ दिवौकस:,तब देवतालोग सम्पूर्ण लोकोंके हित तथा राक्षसोंके विनाशके लिये स्वर्गसे पृथ्वीपर आकर क्रमश: अवतीर्ण होने लगे

ദേവശത്രുക്കളുടെ വിനാശത്തിനും സർവ്വലോകഹിതത്തിനുമായി സ്വർഗ്ഗവാസികളായ ദേവന്മാർ ക്രമമായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കു അവതരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 4

ततो ब्रद्मर्षिवंशेषु पार्थिवर्षिकुलेषु च । जज्ञिरे राजशार्दूल यथाकामं दिवौकस:,नृपश्रेष्ठ) वे देवगण अपनी इच्छाके अनुसार ब्रह्मर्षियों अथवा राजर्षियोंके वंशमें उत्पन्न हुए

അതിനുശേഷം, ഹേ രാജശാർദൂലാ! സ്വർഗ്ഗവാസികളായ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ ഇച്ഛാനുസാരം ബ്രഹ്മർഷിവംശങ്ങളിലും ഭൂമിയിലെ രാജർഷികുലങ്ങളിലും ജനിച്ചു.

Verse 5

दानवान्‌ राक्षसांश्चैव गन्धर्वान्‌ पन्नगांस्तथा । पुरुषादानि चान्यानि जघ्नु: सत्त्वान्यनेकश:

അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും പലവിധ സത്ത്വങ്ങളെ സംഹരിച്ചു—ദാനവർ, രാക്ഷസർ, ഗന്ധർവർ, പന്നഗങ്ങൾ (സർപ്പങ്ങൾ), കൂടാതെ മറ്റു മനുഷ്യഭക്ഷക ജീവികൾ. അവരുടെ ബലം അത്ര മഹത്തായിരുന്നതിനാൽ ബാല്യത്തിലുപോലും ശത്രുക്കൾക്ക് അവരുടെ ഒരു മുടിയെങ്കിലും വക്രപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

Verse 6

दानवा राक्षसाश्रैव गन्धर्वा: पन्नगास्तथा । न तान्‌ बलस्थान्‌ बाल्ये5पि जघ्नुर्भरतसत्तम

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ദാനവന്മാരും, രാക്ഷസന്മാരും, ഗന്ധർവ്വന്മാരും, പന്നഗന്മാരും (സർപ്പജാതി) പോലും ആ മഹാബലവാന്മാരെ—ബാല്യത്തിലുപോലും—വധിക്കാനോ കീഴടക്കാനോ കഴിഞ്ഞില്ല.

Verse 7

जनमेजय उवाच देवदानवसड्घानां गन्धर्वाप्सरसां तथा । मानवानां च सर्वेषां तथा वै यक्षरक्षसाम्‌

ജനമേജയൻ പറഞ്ഞു—ഭഗവൻ! ദേവന്മാരുടെയും ദാനവസംഘങ്ങളുടെയും, ഗന്ധർവ്വന്മാരുടെയും അപ്സരസ്സുകളുടെയും, എല്ലാ മനുഷ്യരുടെയും, അതുപോലെ യക്ഷന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും ഉത്ഭവം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 8

श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन सम्भवं कृत्स्नमादित: । प्राणिनां चैव सर्वेषां सम्भवं वक्तुमहसि

ജനമേജയൻ പറഞ്ഞു—ആദിമുതൽ സത്യപ്രകാരം എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉത്ഭവം സമ്പൂർണ്ണമായി ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് എനിക്ക് വിവരിക്കാൻ നിങ്ങൾ അർഹനാണ്.

Verse 9

वैशम्पायन उवाच हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयम्भुवे । सुरादीनामहं सम्यग लोकानां प्रभवाप्ययम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ശരി; സ്വയംഭൂ (ബ്രഹ്മാവ്)നെ നമസ്കരിച്ച്, ദേവന്മാരാദി എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവവും ലയവും (പ്രളയം) ഞാൻ നിനക്കു യഥാർത്ഥമായി വിവരിക്കുന്നു.

Verse 10

ब्रह्मणो मानसा: पुत्रा विदिता: षण्महर्षय: । मरीचिरुत्यड्िरिसौ पुलस्त्य: पुलह: क्रतु:,ब्रह्माजीके मानस पुत्र छः महर्षि विख्यात हैं--मरीचि, अत्रि, अंगिरा, पुलस्त्य, पुलह और क्रतु

ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രന്മാരായി പ്രസിദ്ധരായ ആറു മഹർഷിമാർ—മരീചി, അത്രി, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു—ആകുന്നു.

Verse 11

मरीचे: कश्यप: पुत्र: कश्यपात्‌ तु इमा: प्रजा: । प्रजज्ञिरे महाभागा दक्षकन्यास्त्रयोदश

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— മരീചിയുടെ പുത്രൻ കശ്യപൻ; കശ്യപനിൽ നിന്നുതന്നെ ഈ സർവ്വ പ്രജകളും ജനിച്ചു. പ്രജാപതി ദക്ഷന് അത്യന്തം ഭാഗ്യവതികളായ പതിമൂന്ന് പുത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 12

अदितिर्दितिर्दनु: काला दनायु: सिंहिका तथा । क्रोधा प्राधा च विश्वा च विनता कपिला मुनि:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— അദിതി, ദിതി, ദനു, കാലാ, ദനായു, സിംഹികാ, ക്രോധാ, പ്രാധാ, വിശ്വാ, വിനതാ, കപിലാ, മുനി— ഇവയാണ് അവരുടെ നാമങ്ങൾ. നരശ്രേഷ്ഠാ, ഭാരതാ, ഇവർ എല്ലാവരും ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാർ; ഇവരിൽ നിന്നു ബലപരാക്രമസമ്പന്നരായ പുത്ര-പൗത്രന്മാരുടെ വംശപരമ്പര അനന്തമായി വ്യാപിച്ചു.

Verse 13

कद्रश्न मनुजव्यात्र दक्षकन्यैव भारत । एतासां वीर्यसम्पन्नं पुत्रपौत्रमनन्‍्तकम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— മനുഷ്യവ്യാഘ്രാ, ഭാരതാ, കദ്രുവും ദക്ഷന്റെ പുത്രിയായിരുന്നു. ഈ പുത്രിമാരിൽ നിന്നു വീര്യം, ബലം, പരാക്രമം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നരായ പുത്ര-പൗത്രന്മാരുടെ അനന്ത പരമ്പര ഉദ്ഭവിച്ചു.

Verse 14

अदित्यां द्वादशादित्या: सम्भूता भुवने श्वरा: । ये राजन्‌ नामतत्तांस्ते कीर्तयिष्यामि भारत,अदितिके पुत्र बारह आदित्य हुए, जो लोकेश्वर हैं। भरतवंशी नरेश! उन सबके नाम तुम्हें बता रहा हूँ---

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— അദിതിയിൽ നിന്നു ലോകാധിപതികളായ പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ ജനിച്ചു. രാജാവേ, ഭാരതവംശജനേ, ഇനി അവരുടെ നാമങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം.

Verse 15

धाता मित्रो<र्यमा शक्रो वरुणस्त्वंश एव च | भगो विवस्वान्‌ पूषा च सविता दशमस्तथा

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ധാതാ, മിത്രൻ, അര്യമൻ, ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ), വരുണൻ, അംശൻ; ഭഗൻ, വിവസ്വാൻ, പൂഷൻ, പത്താമനായ സവിതാവ്— ഇവരാണ് ആദിത്യർ. പരമ്പരപ്രകാരം പതിനൊന്നാമൻ ത്വഷ്ടാവ്, പന്ത്രണ്ടാമൻ വിഷ്ണു എന്നു കണക്കാക്കുന്നു. ഈ ആദിത്യന്മാരിൽ വിഷ്ണു കനിഷ്ഠനായാലും, ഗുണങ്ങളിൽ അവൻ സರ್ವോത്തമൻ.

Verse 16

एकादशस्तथा त्वष्टा द्वादशो विष्णुरुच्यते । जघन्यजस्तु सर्वेषामादित्यानां गुणाधिक:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— പതിനൊന്നാമൻ ത്വഷ്ടാ; പന്ത്രണ്ടാമൻ വിഷ്ണു എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ആദിത്യന്മാരിൽ വിഷ്ണു കനിഷ്ഠനായാലും, ഗുണമഹിമയിൽ അവരെല്ലാം മറികടക്കുന്നു. ആദിത്യർ— ധാതാ, മിത്രൻ, അര്യമാ, ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, അംശൻ, ഭഗൻ, വിവസ്വാൻ, പൂഷൻ, സവിതാവ്, ത്വഷ്ടാ, വിഷ്ണു।

Verse 17

एक एव दिते: पुत्रो हिरण्यकशिपु: स्मृतः । नाम्ना ख्यातास्तु तस्येमे पठ्च पुत्रा महात्मन:,दितिका एक ही पुत्र हिरण्यकशिपु अपने नामसे विख्यात हुआ। उस महामना दैत्यके पाँच पुत्र थे

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ദിതിക്ക് ഒരേയൊരു പുത്രൻ ഹിരണ്യകശിപു എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; നാമമഹിമയാൽ അവൻ പ്രസിദ്ധനായി. എന്നാൽ ആ മഹാത്മാവായ ദൈത്യന് അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ പേരാൽ പ്രശസ്തരായിരുന്നു।

Verse 18

प्रह्माद: पूर्वजस्तेषां संह्वादस्तदनन्तरम्‌ । अनुह्वादस्तृतीयो5भूत्‌ तस्माच्च शिविबाष्कलौ

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— അവരിൽ മൂത്തവൻ പ്രഹ്ലാദൻ; അതിന് ശേഷം സംഹ്ലാദൻ. മൂന്നാമൻ അനുഹ്ലാദൻ; അവനിൽ നിന്നാണ് ശിബിയും ബാഷ്കലനും ജനിച്ചത്।

Verse 19

प्रह्मादस्य त्रय: पुत्रा: ख्याता: सर्वत्र भारत । विरोचनश्न कुम्भश्न निकुम्भश्नेति भारत,भारत! प्रह्मदके तीन पुत्र हुए, जो सर्वत्र विख्यात हैं। उनके नाम ये हैं--विरोचन, कुम्भ और निकुम्भ

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭാരതാ! പ്രഹ്ലാദന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ എല്ലായിടത്തും പ്രസിദ്ധർ— വിരോചനൻ, കുംഭൻ, നികുംഭൻ।

Verse 20

विरोचनस्य पुत्रो5 भूद्‌ बलिरेक: प्रतापवान्‌ | बलेश्व प्रथित: पुत्रो बाणो नाम महासुर:,विरोचनके एक ही पुत्र हुआ, जो महाप्रतापी बलिके नामसे प्रसिद्ध है। बलिका विश्वविख्यात पुत्र बाण नामक महान्‌ असुर है

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— വിരോചനന് ഒരേയൊരു പുത്രൻ ഉണ്ടായി; മഹാപ്രതാപിയായ ബലി. ബലിയുടെ ലോകപ്രസിദ്ധനായ പുത്രൻ ബാണൻ എന്ന മഹാസുരനായിരുന്നു।

Verse 21

जिसे सब लोग भगवान्‌ शंकरके पार्षद श्रीमान्‌ महाकालके नामसे जानते हैं। भारत! दनुके चौंतीस पुत्र हुए, जो सर्वत्र विख्यात हैं

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—എല്ലാവരും ഭഗവാൻ ശങ്കരന്റെ പാർഷദനായ ശ്രീമാൻ മഹാകാലൻ എന്നു അറിയുന്നവൻ—ഹേ ഭാരതാ!—ദനുവിന് മുപ്പത്തിനാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി; അവർ സർവത്ര പ്രസിദ്ധർ.

Verse 22

तेषां प्रथमजो राजा विप्रचित्तिमहायशा: । शम्बरो नमुचिश्वैव पुलोमा चेति विश्रुत:

അവരിൽ ആദ്യജനായും ശ്രേഷ്ഠരാജാവുമായ മഹായശസ്സുള്ള വിപ്രചിത്തി. അവന്റെ ശേഷം ശംബരൻ, നമുചി, പുളോമാ—ഇവർ പ്രസിദ്ധർ.

Verse 23

असिलोमा च केशी च दुर्जयश्वैव दानव: । अयःशिरा अश्वशिरा अश्वशंकुश्न वीर्यवान्‌

ദാനവരിൽ അസിലോമാ, കേശി, ദുർജയൻ; അതുപോലെ അയംശിരാ, അശ്വശിരാ, വീര്യവാനായ അശ്വശങ്കുവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 24

तथा गगनमूर्धा च वेगवान्‌ केतुमांश्न॒ सः । स्वर्भानुरश्वो5श्चपतिर्वृषपर्वाजकस्तथा

അതുപോലെ ഗഗനമൂർധാ, വേഗവാൻ, കേതുമാൻ; സ്വർഭാനു, അശ്വൻ, അശ്വപതി, വൃഷപർവാ, അജകൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 25

अश्वग्रीवश्च सूक्ष्मश्न तुहुण्डश्व महाबल: । इषुपादेकचक्रश्न विरूपाक्षो हराहरी

അശ്വഗ്രീവനും സൂക്ഷ്മനും; മഹാബലനായ തുഹുണ്ഡൻ; ഇഷുപാദനും ഏകചക്രനും; കൂടാതെ വിരൂപാക്ഷൻ, ഹരൻ, അഹരൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 26

निचन्द्रश्न निकुम्भश्न कुपट: कपटस्तथा । शरभ: शलभश्चैव सूर्याचन्द्रमसौ तथा । एते ख्याता दनोरव॑शे दानवा: परिकीर्तिता:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— നിചന്ദ്രൻ, നികുംഭൻ, കുപടൻ, കപടൻ, ശരഭൻ, ശലഭൻ, കൂടാതെ സൂര്യനും ചന്ദ്രമാസനും— ഇവർ ദനുവിന്റെ വംശത്തിൽ പ്രസിദ്ധ ദാനവരെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടവർ ആകുന്നു.

Verse 27

अन्यौ तु खलु देवानां सूर्याचन्द्रमसौ स्मृतौ । अन्यौ दानवमुख्यानां सूर्याचन्द्रमसौ तथा,देवताओंमें जो सूर्य और चन्द्रमा माने गये हैं, वे दूसरे हैं और प्रधान दानवोंमें सूर्य तथा चन्द्रमा दूसरे हैं

ദേവന്മാരിൽ സൂര്യനും ചന്ദ്രമാസനും എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നവർ ഒരു വേറിട്ട ദ്വയം; അതുപോലെ ദാനവമുഖ്യരിൽ സൂര്യനും ചന്ദ്രമാസനും എന്നു പറയപ്പെടുന്നവർ മറ്റൊരു ദ്വയം തന്നെയാകുന്നു.

Verse 28

इमे च वंशा: प्रथिता: सत्त्ववन्तो महाबला: । दनुपुत्रा महाराज दश दानववंशजा:

മഹാരാജാവേ! ഈ വംശങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമാണ്— ധൈര്യസമ്പന്നരും മഹാബലവാന്മാരും. ദനുവിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ദാനവരുടെ പത്ത് കുലങ്ങൾ പ്രത്യേകമായി പ്രശസ്തമാണ്.

Verse 29

एकाक्षो मृतपा वीर: प्रलम्बनरकावपि । वातापी शत्रुतपन: शठश्वैव महासुर:

വീരനായ ഏകാക്ഷൻ, മൃതപൻ, പ്രലമ്പനും നരകനും; വാതാപി, ശത്രുതപനൻ, മഹാസുരനായ ശഠൻ; കൂടാതെ ഗവിഷ്ഠൻ, വനായു, ദാനവനായ ദീർഘജിഹ്നൻ— ഹേ ഭാരതാ! ഇവരുടെയെല്ലാം പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും അസംഖ്യരെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 30

गविष्ठश्न॒ वनायुश्न दीर्घजिद्दश्व॒ दानव: । असंख्येया: स्मृतास्तेषां पुत्रा: पौत्राश्न भारत

ഗവിഷ്ഠൻ, വനായു, ദാനവനായ ദീർഘജിഹ്നൻ— ഹേ ഭാരതാ! ഇവരുടെ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും അസംഖ്യരെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 31

सिंहिका सुषुवे पुत्र॑ राहुं चन्द्रार्कमर्टनम्‌ । सुचन्द्रं चन्द्रहर्तारं तथा चन्द्रप्रमर्दनम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— സിംഹിക രാഹു എന്ന പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു; അവൻ ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരുടെ മഹിമയെ മർദ്ദിക്കുന്നവൻ. അവൾ തന്നേ സുചന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രഹർത്താ, ചന്ദ്രപ്രമർദനൻ എന്നിവരെയും പ്രസവിച്ചു.

Verse 32

क्रूरस्वभावं क्रूराया: पुत्रपौत्रमनन्तकम्‌ | गण: क्रोधवशो नाम क्रूरकर्मारिमर्दन:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ക്രൂരസ്വഭാവമുള്ള ക്രൂരയിൽ നിന്നു ക്രൂരസ്വഭാവമുള്ള അനന്തമായ പുത്രപൗത്രർ ജനിച്ചു. ശത്രുനാശത്തിൽ പ്രസിദ്ധനും ക്രൂരകർമ്മിയുമായ ‘ക്രോധവശ’ എന്ന ഗണവും ക്രൂരയുടെ സന്തതിയായിരുന്നു.

Verse 33

दनायुष: पुनः पुत्राश्नत्वारो5सुरपुड्रवा: | विक्षरो बलवीरौ च वृत्रश्नैव महासुर:,दनायुके असुरोंमें श्रेष्ठ चार पुत्र हुए--विक्षर, बल, वीर और महान्‌ असुर वृत्र

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ദാനായുവിൽ നിന്നു അസുരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ നാലു പുത്രർ ജനിച്ചു: വിക്ഷരൻ, ബലൻ, വീരൻ, മഹാസുരനായ വൃത്രൻ.

Verse 34

कालाया: प्रथिता: पुत्रा: कालकल्पा: प्रहारिण: | प्रविख्याता महावीर्या दानवेषु परंतपा:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— കാലയുടെ പുത്രന്മാർ പ്രസിദ്ധരായിരുന്നു; അവർ സാക്ഷാൽ കാലനെപ്പോലെ ഭയങ്കരരും പ്രഹാരത്തിൽ നിപുണരുമായിരുന്നു. ദാനവരിൽ അവർ മഹാവീര്യരും ശത്രുക്കൾക്ക് താപം വിതയ്ക്കുന്നവരുമായി പ്രശസ്തരായിരുന്നു.

Verse 35

विनाशनकश्ष क्रोधक्ष क्रोधहन्ता तथैव च | क्रोधशत्रुस्तथैवान्ये कालकेया इति श्रुता:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— അവരുടെ പേരുകൾ: വിനാശനകൻ, ക്രോധൻ, ക്രോധഹന്താ, ക്രോധശത്രു; കൂടാതെ ‘കാലകേയർ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധരായ മറ്റുള്ളവരും ഉണ്ടെന്ന് പരമ്പരയിൽ കേൾക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 36

असुराणामुपाध्याय: शुक्रस्त्वृषिसुतो 5भवत्‌ | ख्याताश्लोशनस: पुत्रा क्षत्वारो$सुरयाजका:

അസുരന്മാരുടെ ഉപാധ്യായനും പുരോഹിതനും മഹർഷിപുത്രനായ ശുക്രാചാര്യനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഉശനാ എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധൻ. ഉശനയ്ക്ക് നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി; അവർ അസുരന്മാർക്കായി യാഗങ്ങൾ നടത്തിക്കുന്ന പുരോഹിതന്മാരായി ഖ്യാതി നേടി.

Verse 37

त्वष्टाधरस्तथातन्रिक्ष द्वावन्यौ रौद्रकर्मिणौ । तेजसा सूर्यसंकाशा ब्रह्मलोकपरायणा:

ഇവർക്കു പുറമെ ത്വഷ്ടാധരനും അത്രിയും എന്നിങ്ങനെ മറ്റൊരു രണ്ട് പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ രൗദ്രകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരായിരുന്നു. ഉശനയുടെ പുത്രന്മാർ എല്ലാവരും സൂര്യസമമായ തേജസ്സോടെ ദീപ്തരായി, ബ്രഹ്മലോകത്തെയേ പരമാശ്രയമായി കരുതിയവർ ആയിരുന്നു.

Verse 38

इत्येष वंशप्रभव: कथितस्ते तरस्विनाम्‌ | असुराणां सुराणां च पुराणे संश्रुतो मया

രാജാവേ! പുരാണപരമ്പരയിൽ ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ തന്നെയാണ്, ശക്തിമാന്മാരായ അസുരന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും വംശോത്ഭവവൃത്താന്തം ഞാൻ നിനക്കു വിവരിച്ചത്.

Verse 39

एतेषां यदपत्यं तु न शक्‍्यं तदशेषत: । प्रसंख्यातुं महीपाल गुणभूतमनन्तकम्‌

മഹീപാലാ! ഇവരുടെ സന്തതികളെ മുഴുവനായി എണ്ണിപ്പറയാൻ സാധ്യമല്ല; കാരണം അവരുടെ എണ്ണം അനന്തമാണ്.

Verse 40

तार्क्ष्यक्षारिष्टनेमिश्व॒ तथैव गरुडह़ारुणौ । आरुणिवररिणिश्रैव वैनतेया: प्रकीर्तिता:

മഹീപാലാ! താർക്ഷ്യൻ, അരിഷ്ടനേമി, ഗരുഡൻ, അരുണൻ, കൂടാതെ ആരുണിയും വരുണിയും—ഇവർ വിനതയുടെ പുത്രന്മാരെന്നു പ്രഖ്യാതരാണ്.

Verse 41

शेषो5नन्तो वासुकिश्न तक्षकश्न भुजड्भम: । कूर्मश्न॒ कुलिकश्नैव काद्रवेया: प्रकीर्तिता:,शेष, अनन्त, वासुकि, तक्षक, कूर्म और कुलिक आदि नागगण कढ्रूके पुत्र कहलाते हैं

വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— ശേഷൻ, അനന്തൻ, വാസുകി, തക്ഷകൻ; കൂടാതെ ഭുജഗൻ, കൂർമൻ, കുലികൻ— ഇവർ എല്ലാവരും കദ്രുവിന്റെ പുത്രന്മാരെന്നു പ്രസിദ്ധരാണ്.

Verse 42

भीमसेनोग्रसेनौ च सुपर्णो वरुणस्तथा । गोपतिर्धतराष्ट्रश्न सूर्यवर्चाश्न सप्तम:

വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— ഭീമസേനനും ഉഗ്രസേനനും; സുപർണനും വരുണനും; ഗോപതിയും ധൃതരാഷ്ട്രനും; ഏഴാമനായ സൂര്യവർച്ഛയും— ഇങ്ങനെ പേരുകൾ എണ്ണപ്പെട്ടു.

Verse 43

सत्यवागर्कपर्णश्व प्रयुतश्चापि विश्रुत: । भीमश्रित्ररथश्वैव विख्यात: सर्वविद्‌ वशी

വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— സത്യവാക്, അർക്കപർണ, പ്രയുത, വിശ്രുത; കൂടാതെ ഭീമനും ചിത്രരഥനും— പ്രസിദ്ധരും സർവ്വജ്ഞരും ഇന്ദ്രിയജയികളും ആയിരുന്നു.

Verse 44

तथा शालिशिरा राजन पर्जन्यश्व चतुर्दश: । कलि: पञ्चदशस्तेषां नारदश्षैव षोडश: । इत्येते देवगन्धर्वा मौनेया: परिकीर्तिता:

വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— അതുപോലെ, രാജാവേ, ശാലിശിരാ; പതിനാലാമൻ പർജന്യൻ; പതിനഞ്ചാമൻ കലി; പതിനാറാമൻ നാരദൻ. ഇങ്ങനെ ഇവർ പതിനാറുപേരും മൗനേയ ദേവഗന്ധർവരെന്നു പരികീർത്തിതർ.

Verse 45

अथ प्रभूतान्यन्यानि कीर्तयिष्यामि भारत । अनवद्यां मनुं वंशामसुरां मार्गणप्रियाम्‌

വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭാരതാ! ഇനി ഞാൻ അനേകം മറ്റു വംശങ്ങളെയും വിവരിക്കും— അനവദ്യാ, മനു, വംശാ, അസുരാ, മാർഗണപ്രിയാ.

Verse 46

अरूपां सुभगां भासीमिति प्राधा व्यजायत । सिद्धः पूर्णश्न बर्लिश्न पूर्णायुश्ष महायशा:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—പ്രാധയിൽ നിന്ന് അരൂപാ, സുഭഗാ, ഭാസീ എന്ന പുത്രിമാർ ജനിച്ചു. അവളിൽ നിന്നുതന്നെ സിദ്ധൻ, പൂർണ്ണൻ, ബർഹി, പൂർണ്ണായു, മഹായശസ്സുള്ളവൻ മുതലായ പുത്രന്മാരും ജനിച്ചു.

Verse 47

ब्रह्मचारी रतिगुण: सुपर्णश्वेव सप्तम: । विश्वावसुश्च भानुश्च सुचन्द्रो दशमस्तथा

ബ്രഹ്മചാരി, രതിഗുണൻ, ഏഴാമനായ സുപർണ്ണൻ; പിന്നെ വിശ്വാവസു, ഭാനു, കൂടാതെ പത്താമനായ സുചന്ദ്രൻ—ഇവരും പ്രാധയുടെ പുത്രന്മാരാണ്.

Verse 48

इत्येते देवगन्धर्वा: प्राधेया: परिकीर्तिता: । इमं॑ त्वप्सरसां वंशं विदितं पुण्यलक्षणम्‌

ഇങ്ങനെ പ്രാധയുടെ സന്തതിയായ ദേവഗന്ധർവന്മാർ പരികീർത്തിക്കപ്പെട്ടു. ഇനി, ഹേ ഭാരതാ, പുണ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ പ്രസിദ്ധമായ അപ്സരസ്സുകളുടെ വംശം ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു.

Verse 49

प्राधासूत महाभागा देवी देवर्षित: पुरा । अलनम्बुषा मिश्रकेशी विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा

ഹേ ഭാരതാ, പുരാതനകാലത്ത് മഹാഭാഗയായ ദേവി പ്രാധാ ദേവർഷിയാൽ അലമ്പൂഷാ, മിശ്രകേശീ, വിദ്യുത്പർണാ, തിലോത്തമാ എന്നിവരെ പ്രസവിച്ചു.

Verse 50

अरुणा रक्षिता चैव रम्भा तद्धन्मनोरमा | केशिनी च सुबाहुश्च सुरता सुरजा तथा

അരുണാ, രക്ഷിതാ, രംഭാ, അത്യന്തം മനോഹരിയായ മനോരമാ; കേശിനീ, സുബാഹു; കൂടാതെ സുരതാ, സുരജാ എന്നിവരും.

Verse 51

सुप्रिया चातिबाहुश्न विख्यातौ च हाहा हूहू: । तुम्बुरुश्नेति चत्वार: स्मृता गन्धर्वसत्तमा:

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭാരതാ! സുപ്രിയയും അതിബാഹുവും, പ്രസിദ്ധരായ ഹാഹാ–ഹൂഹൂമാരും, തുംബുരുവും—ഈ നാലുപേരും ഗന്ധർവശ്രേഷ്ഠരെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 52

अमृतं ब्राह्मणा गावो गन्धर्वाप्सरसस्तथा | अपत्यं कपिलायास्तु पुराणे परिकीर्तितम्‌,अमृत, ब्राह्मण, गौएँ, गन्धर्व तथा अप्सराएँ--ये सब पुराणमें कपिलाकी संतानें बतायी गयी हैं

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— പുരാണപരമ്പരയിൽ അമൃതം, ബ്രാഹ്മണർ, പശുക്കൾ, അതുപോലെ ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും—ഇവയെല്ലാം കപിലയുടെ സന്തതിയെന്നു പ്രഖ്യാതമാണ്।

Verse 53

इति ते सर्वभूतानां सम्भव: कथितो मया । यथावत्‌ सम्परिख्यातो गन्धर्वाप्सरसां तथा

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ഇങ്ങനെ ഞാൻ നിനക്കു സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം പറഞ്ഞു; അതുപോലെ യഥാക്രമം ഗന്ധർവരുടെയും അപ്സരസ്സുകളുടെയും ജന്മ-വംശവും വിശദമായി വിവരിച്ചു।

Verse 54

भुजज़ानां सुपर्णानां रुद्राणां मरुतां तथा । गवां च ब्राह्मणानां च श्रीमतां पुण्यकर्मणाम्‌

നാഗന്മാർ, സുപർണന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, മരുത്ഗണങ്ങൾ, പശുക്കൾ, കൂടാതെ ഐശ്വര്യസമ്പന്നരായ പുണ്യകർമ്മികളായ ബ്രാഹ്മണർ—ഇവരുടെ ജന്മവൃത്താന്തവും ഞാൻ യഥാവിധി പറഞ്ഞു।

Verse 55

आयुष्यश्चैव पुण्यश्न धन्य: श्रुतिसुखावह: । श्रोतव्यश्वैव सततं श्राव्यश्वैवानसूयता

ഈ പ്രസംഗം ആയുസ്സു വർധിപ്പിക്കുന്നതും പുണ്യപ്രദവും ധന്യവും ശ്രവണസുഖകരവും ആകുന്നു; അതിനാൽ ദോഷദൃഷ്ടിയും അസൂയയും വിട്ട് മനുഷ്യൻ ഇതു നിത്യം കേൾക്കുകയും മറ്റുള്ളവർക്കു കേൾപ്പിക്കുകയും വേണം।

Verse 56

इमं तु वंशं नियमेन यः पठेत्‌ महात्मनां ब्राह्मणदेवसंनिधौ । अपत्यलाभं॑ लभते स पुष्कलं श्रियं यश: प्रेत्य च शो भनां गतिम्‌

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ മഹാത്മാക്കളുടെ ഈ വംശാവലി നിയമാനുസൃതമായി, വിധിപൂർവ്വം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ സമൃദ്ധമായ സന്താനം, ശ്രീ-സമ്പത്ത്, യശസ് എന്നിവ നേടുന്നു; മരണാനന്തരം ശോഭനവും മംഗളകരവുമായ ഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 64

इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत अंशावतरणपर्वमें चौंसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവ്വത്തിന്റെ അന്തർഗതമായ അംശാവതരണപർവ്വത്തിലെ അറുപത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 65

इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि आदित्यादिवंशकथने पज्चषष्टितमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपरव्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें आदित्यादिवंशकथनविषयक पैंसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവ്വത്തിന്റെ അന്തർഗതമായ സംഭവപർവ്വത്തിൽ ആദിത്യാദി വംശകഥനവിഷയക അറുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 231

रुद्रस्यानुचर: श्रीमान्‌ महाकालेति यं विदु: । चतुस्त्रिंशद्‌ दनो: पुत्रा: ख्याता: सर्वत्र भारत

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രുദ്രന്റെ ഒരു ശ്രീമാനായ അനുചരൻ, ജനങ്ങൾ ‘മഹാകാലൻ’ എന്ന പേരിൽ അറിയുന്നവൻ; കൂടാതെ ദനുവിന്റെ മുപ്പത്തിനാലു പുത്രന്മാർ, ഹേ ഭാരത, എല്ലായിടത്തും പ്രസിദ്ധരാണ്।