Shloka 1
Śārṅgaka-stuti to Agni during the Khāṇḍava Conflagration (शार्ङ्गक-स्तुतिः / अग्नि-स्तुतिः)
इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपव॑के अन्तर्गत खाण्डवदाहपर्वमें अग्निपराभवविषयक दो सौ बाईसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ २२२ ॥। ऑपनआक्राा बछ। अर: 2 त्रयोविशर्त्याधेकद्विशततमो< ध्याय: अर्जुनका अग्निकी प्रार्थना स्वीकार करके उनसे दिव्य धनुष एवं रथ आदि माँगना वैशम्पायन उवाच स तु नैराश्यमापन्न: सदा ग्लानिसमन्वित: । पितामहमुपागच्छत् संक्रुद्धो हव्यवाहन:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! अपनी असफलतासे अग्निदेवको बड़ी निराशा हुई। वे सदा ग्लानिमें डूबे रहने लगे और कुपित हो पितामह ब्रह्माजीके पास गये
vaiśampāyana uvāca | sa tu nairāśyam āpannaḥ sadā glāni-samanvitaḥ | pitāmaham upāgacchat saṃkruddho havyavāhanaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ജനമേജയാ! പരാജയത്താൽ അഗ്നിദേവൻ ഗാഢ നിരാശയിൽ പതിച്ചു. അവൻ എപ്പോഴും ക്ഷീണവും ഗ്ലാനിയും കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു; ക്രോധത്തോടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കലേക്ക് ചെന്നു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When power meets obstruction, mere anger is not enough; one should seek wise counsel and align action with a higher order (dharma/niyati). The verse frames frustration as a cue to turn toward guidance rather than uncontrolled retaliation.
After repeated failure, Agni becomes despondent and angry, and he goes to Brahmā (the Pitāmaha) to obtain a solution—setting up the next developments connected with Agni’s aim and the events leading into the Khāṇḍava episode.