Shloka 30
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
Devanagari script
द्रोणाद् विशिष्टमासाद्य भवन्तं ब्रह्मुवित्तमम् । द्रोणान्तकमहं पुत्र लभेयं युधि दुर्जयम्,“आप वेदवेत्ताओंमें सबसे श्रेष्ठ होनेके कारण द्रोणाचार्यसे बहुत बढ़े-चढ़े हैं। मैं आपकी शरण लेकर एक ऐसा पुत्र पाना चाहता हूँ, जो युद्धमें दुर्जय और द्रोणाचार्यका विनाशक हो
Translation
നിങ്ങൾ വേദജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ; അതിനാൽ ദ്രോണാചാര്യനേക്കാൾ പോലും വിശിഷ്ടൻ. നിങ്ങളുടെ ശരണം പ്രാപിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ അജേയനായി ദ്രോണനെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുത്രനെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
Word by Word
द्रोणात्from Droṇa
द्रोणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Ablative, Singular
विशिष्टम्superior, distinguished
विशिष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविशिष्ट
FormMasculine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving approached / having reached
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ + सद्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
भवन्तम्you (honorific)
भवन्तम्:
Karma
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्रह्मवित्-तमम्the best knower of Brahman/Veda
ब्रह्मवित्-तमम्:
TypeAdjective
Rootब्रह्मवित्-तम
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रोण-अन्तकम्destroyer of Droṇa
द्रोण-अन्तकम्:
TypeAdjective
Rootद्रोणान्तक
FormMasculine, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormMasculine/Feminine, Nominative, Singular
पुत्रO son
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
लभेयम्may I obtain
लभेयम्:
TypeVerb
Rootलभ्
FormOptative (Vidhi-lin), Atmanepada, First, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
दुर्जयम्hard to conquer, invincible
दुर्जयम्:
TypeAdjective
Rootदुर्जय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes