Shloka 21
Droṇa–Drupada Saṃvāda and Droṇa’s Reception at the Kuru Court (द्रोण-द्रुपद-संवादः; कुरुनगरप्रवेशः)
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच सा तथोक्ता तथेत्युक्त्वा तेन भर्त्रा वराड़ना | अभिवाद्याभ्यनुज्ञाता प्रदक्षिणमवर्तत,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! अपने पति पाण्डुके यों कहनेपर नारियोंमें श्रेष्ठ कुन्तीने “तथास्तु/ कहकर उन्हें प्रणाम किया और आज्ञा लेकर उनकी परिक्रमा की
Translation
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ഭർത്താവ് പാണ്ഡു അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സ്ത്രീകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ കുന്തി ‘തഥാസ്തു’ എന്നു പറഞ്ഞു അദ്ദേഹത്തെ വണങ്ങി; അനുമതി വാങ്ങി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു।
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाthus
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उक्ताhaving been addressed
उक्ता:
TypeVerb
Rootवच्
Formkta (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
तथाso; in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formktvā (absolutive/gerund)
तेनby him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
भर्त्राby (her) husband
भर्त्रा:
Karana
TypeNoun
Rootभर्तृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
वरार्धनाthe excellent lady (Kuntī)
वरार्धना:
Karta
TypeNoun
Rootवरार्धना
FormFeminine, Nominative, Singular
अभिवाद्यhaving saluted
अभिवाद्य:
TypeVerb
Rootअभि-वाद्
Formlyap (gerund)
अभ्यनुज्ञाताhaving been permitted; having received leave
अभ्यनुज्ञाता:
TypeVerb
Rootअभि-अनु-ज्ञा
Formkta (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
प्रदक्षिणम्circumambulation (to the right)
प्रदक्षिणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण
FormNeuter, Accusative, Singular
अवर्ततshe performed; she went around
अवर्तत:
TypeVerb
Rootवृत्
FormImperfect, 3rd, Singular, Atmanepada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes