Shloka 9

Devotpatti-nirūpaṇa — Hari’s Pūrṇatva

Completeness) and the Ritual Doctrine of Sāra (Essence

ताम्बूलसारं खदिरस्य सारं पुष्पस्य सारं चन्दनस्यापि सारम् / गोधूमसारं यवानां च सारं माषस्य सारं हरेणोश्च सारम्

tāmbūlasāraṃ khadirasya sāraṃ puṣpasya sāraṃ candanasyāpi sāram / godhūmasāraṃ yavānāṃ ca sāraṃ māṣasya sāraṃ hareṇośca sāram

താംബൂലത്തിന്റെ സാരം, ഖദിരത്തിന്റെ സാരം, പുഷ്പത്തിന്റെ സാരം, ചന്ദനത്തിന്റെ സാരവും; ഗോതമ്പിന്റെ സാരം, യവത്തിന്റെ സാരം; മാഷ (ഉഴുന്ന്)യുടെ സാരം, ഹരേണുവിന്റെ സാരവും—(അർപ്പണം/ഉപയോഗം) വേണ്ടി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

ताम्बूलसारम्essence of betel
ताम्बूलसारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootताम्बूल + सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (tāmbūlasya sāraḥ)
खदिरस्यof khadira (acacia)
खदिरस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootखदिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
सारम्essence
सारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
पुष्पस्यof flowers
पुष्पस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
सारम्essence
सारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
चन्दनस्यof sandalwood
चन्दनस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), ‘also/even’
सारम्essence
सारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
गोधूमसारम्essence of wheat
गोधूमसारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगोधूम + सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (godhūmasya sāraḥ)
यवानाम्of barley (grains)
यवानाम्:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
सारम्essence
सारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
माषस्यof black gram
माषस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमाष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
सारम्essence
सारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
हरेणोःof hareṇu (a grain/pulse)
हरेणोः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootहरेणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; उ-प्रातिपदिकस्य षष्ठी एकवचन (hareṇoḥ)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
सारम्essence
सारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Select refined/pure ‘essences’ (sāra) of substances for sacred use; value purity and suitability.

Vedantic Theme: Inner-outer correspondence: refined offerings mirror refined mind (sattva-śuddhi).

Application: Use clean, appropriate materials in worship; cultivate refinement in consumption and speech (choose ‘essence’ over excess).

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: ritual-offering context (general)

Related Themes: Garuda Purana: ācāra sections on pūjā-dravya and purity (thematic)

G
Garuda
V
Vishnu

FAQs

This verse preserves a precise, traditional inventory of substances (fragrant and food essences) used in preta-related rites, emphasizing correct materials and purity in ritual observance.

In the Preta Kanda context, such prescribed offerings support the deceased’s transitional state (preta), aligning the family’s rites with dharma so the journey after death proceeds without ritual deficiency.

When performing śrāddha/preta-karma under competent guidance, follow authentic ingredient prescriptions (or sanctioned substitutes) and keep the focus on sincerity, cleanliness, and dharmic conduct.